Eng Lëscht vun Erënnerungen huet net den Usproch, eng Autobiografie ze sinn. E puer Nimm, e puer Evenementer oder en Datum ginn awer duer, fir eng Fro opzewerfen: Wat huet een erausgesicht, fir vun engem Liewen ze behalen? Dem Adèle Sancy säin Notizbuch, dat den Centre national de littérature als Objet vum Mount September 2026 presentéiert, invitéiert dozou, bei dëser Bescheidenheet vum Dokument unzesetzen.
Wat an der Notiz vum CNL beschriwwe gëtt
An hirer Presentatioun faasst d’Ludivine Jehin déi bekannt Informatiounen zesummen: D’Adèle Grégorius, déi spéider Sancy geheescht huet, ass 1845 zu Tongeren gebuer an 1928 zu Léck gestuerwen. An hirem Notizbuch stinn eng Dose perséinlech Gedichter, ofgeschriwwe Texter vu franséischen Auteuren, Skizzen an eng Lëscht vun Erënnerungen. D’Texter sinn net all datéiert; eng Period tëscht 1882 an 1890 zeechent sech of.
Zu den Themen, déi ernimmt ginn, zielen d’Ofriisse vun der Festung Lëtzebuerg an e Ball zu Léck. D’Dokument gëtt ënner der Referenz CNL AU-268 archivéiert a gouf vum Marija Rippert-Orac geschenkt. Dës Informatioune stamen aus der institutioneller Notiz; eis Redaktioun huet d’Original net am Liesesall consultéiert.
Ofschreiwen, schreiwen, sech erënneren: dräi Gesten, déi een trenne muss
Beim Liese vun esou engem Notizbuch ännert eng Virsiichtsmoossnam vill: Et muss ee feststellen, wien schwätzt a wéi eng Form benotzt gëtt. En ofgeschriwwe Gedicht ass keng direkt vun der Besëtzerin vum Notizbuch geschriwwe Erklärung. Seng Präsenz kann dozou féieren, Froen iwwer hir Lektüren ze stellen, mee si geet net duer, fir ze beweisen, datt si mat all eenzelem Saz averstane war.
Och e perséinlechen Text liwwert kee transparenten Abléck an d’Liewen. D’Wiel vun enger Form, engem Rhythmus oder enger Zeen gehéiert zum Schreiwen. Eng Lëscht vun Erënnerungen ass selektiv: Wann en Evenement net op der Lëscht steet, beweist dat net, datt et am Liewe vun där Persoun net virkomm ass.
Eng nëtzlech Method fir eis eege Familljepabeieren
Wa mir mat engem ale Notizbuch ze dinn hunn, schloe mir vir, mat enger einfacher Beschreiwung unzefänken: wat gebonnen ass, wat bäigesat gouf, wat en Datum dréit a wat anonym bleift. Duerno kann een an den Notize sécher Feststellungen, méiglech Zesummenhäng an oppe Froen auserneenhalen.
Dës Trennung erhält d’Aussagekraaft vum Dokument. Si erlaabt et, dat ze erzielen, wat ee weess, ouni all eidele Raum an eng romanhaft Sécherheet ze verwandelen. Eng Hypothees kann interessant sinn, virausgesat, si bleift eng Hypothees.
Den Ëmwee iwwer dem Adèle Sancy säin Notizbuch erënnert eis esou un eng Fuerderung beim Liesen: Der Persoun, déi ee kenneléieren ass, Plaz ze loossen, awer och deem, wat eis iwwer si nach ëmmer entgeet.
Quellen
- CNL, Ludivine Jehin: Presentatioun vum Notizbuch vum Adèle Sancy, September 2026.
- Foto: Old Photo Profile.
- Lizenz vum Bildmaterial.
Quellen, déi den 1. Oktober 2026 consultéiert goufen.
