KI op der Aarbecht: d’Aufgab, d’Donnéeën an d’Kontroll auswielen

Op der Aarbecht kann KI hëllefen, en Entworf ze erstellen oder Informatiounen ze organiséieren. Entscheedend bleift, wéi eng Aufgab een hir uvertraut, wéi eng Donnéeën een iwwerdréit a wéi een d’Resultat kontrolléiert.

Eng Äntwert vu KI ka kloer a gutt formuléiert sinn an trotzdeem net genee op déi gestallte Fro agoen. Op der Aarbecht geet et also net nëmmen drëm, en Outil auszewielen: et muss een entscheeden, wéi eng Aufgab een him uvertraut, wéi eng Informatiounen een him weidergëtt a wéi een iwwerpréift, wat en ausgëtt.

De Luca Barnabo, Grënner vun der lëtzebuergescher Berodungsfirma Lux Digital Solutions, faasst dës Diskrepanz an engem Interview zesummen, deen de 12. November an der Zeitung L’Essentiel publizéiert gouf: Eng natierlech Gespréichsweis kann Vertrauen erwecken, ouni d’Richtegkeet ze garantéieren. Seng Rotschléi fuerderen dozou op, KI als Hëllef bei enger kloer definéierter Aufgab ze behandelen an net als Autoritéit, déi e Resultat vun eleng validéiert.

Mat der Aufgab ufänken, net mam Outil

En Text nach eng Kéier liesen, Iddien organiséieren oder op Basis vun ëffentlechen Informatiounen eng Zesummefaassung virbereeden – dat si Aufgaben, bei deenen een d’Resultat iwwerpréiwen a korrigéiere kann. An engem hypothetesche Beispill kéint eng Ekipp en Assistent froen, déi publizéiert Eegenschafte vu verschiddene Produiten an enger Aarbechtstabell zesummenzestellen. Den Outil iwwerhëlt dann en Deel vun der Vergläichs- an Formatéierungsaarbecht; eng Persoun muss d’Donnéeën awer nach iwwerpréiwen an entscheeden, ob de Verglach sënnvoll ass.

Dës Ënnerscheedung hëlleft, d’Produktioun net mat der Validatioun ze verwiesselen. Eng Äntwert kann als éischt Versioun nëtzlech sinn, och wann se keng zouverlässeg Schlussfolgerung duerstellt. De Lieser kann den Text iwwerschaffen, d’Ufro nei formuléieren oder déi wichteg Punkten iwwerpréiwen. Wat d’Aufgab méi kloer ofgegrenzt ass, wat et méi einfach ass ze erkennen, wat den Outil maache sollt a wou déi mënschlech Kontroll ufänkt.

Ier een eng Aufgab uvertraut, ass et also sënnvoll, sech ze froen: Wéi ee Resultat erwaarde mir, op wéi eng Informatioune soll et sech stäipen, a wéi wësse mir, ob et stëmmt? Wann et op dës Froe keng konkret Äntwert gëtt, besteet bei enger vague formuléierter Uweisung virun allem de Risiko, e Resultat ze kréien, dat schwéier ze bewäerten ass.

Déi weiderginn Informatioune gehéieren zur Entscheedung

Déi zweet Entscheedung betrëfft d’Donnéeën. En Text, deen zesummegefaasst soll ginn, muss net onbedéngt Nimm, Kontaktdonnéeën oder intern Detailer enthalen. Wann eng ëffentlech Versioun fir d’Aufgab duergeet, ginn dem Service manner Informatioune matgedeelt. Dëse Prinzip entsprécht de Richtlinne vun der Commission nationale pour la protection des données (CNPD): den Zweck vun der Veraarbechtung festleeën, d’perséinlech Donnéeën op dat beschränken, wat néideg a verhältnisméisseg ass, iwwer hir Notzung informéieren an den Zougang genee reegelen.

An engem hypothetesche Beispill kéint eng Salariée, déi Froe fir e Kontrakt virbereede wëll, vun engem ëffentlechen Dokument oder enger allgemenger Beschreiwung vum Problem ausgoen. Wann d’Analyse vertraulech Informatioune verlaangt, muss een als Éischt festleeën, ob den Outil fir dës Notzung autoriséiert ass an ob déi virgesinn Garantien duergoen. En Numm erauszehuelen, mécht en Dokument net ëmmer anonym: d’Kombinatioun aus enger Funktioun, engem Datum an enger spezifescher Situatioun kann ëmmer nach duergoen, fir een z’identifizéieren.

De Präis vun engem Service léist d’Fro vun der Vertraulechkeet net eleng. De Barnabo betount dat a sengem Interview mat L’Essentiel: E bezuelten Abonnement garantéiert net automatesch, datt d’Kommunikatioun vertraulech bleift. Ier een Donnéeë vu Clienten, Salariéen oder anere Persoune schéckt, muss een also d’Notzungsbedéngungen an de Kader iwwerpréiwen, deen d’Organisatioun festgeluecht huet. Passwierder däerf een net an eng Gespréichsfenster mat engem Assistent kopéieren.

Eng Äntwert iwwer hir Quell iwwerpréiwen

Fir eng Äntwert ze kontrolléieren, soll een als Éischt d’Referenzen opmaachen, déi se ugëtt. Eng Quell kann tatsächlech existéieren, ouni awer de Saz ze beleeën, mat deem d’KI se a Verbindung bréngt. Et muss ee kucken, wien d’Ausso mécht, zu wéi engem Datum, a wéi engem Kontext a wat d’Dokument genee seet. Eng Zesummefaassung kann eng Bedingung ausloossen oder eng Méiglechkeet als Gewëssheet duerstellen.

BEE SECURE, de lëtzebuergeschen Informatiouns- a Sensibiliséierungsservice fir Online-Sécherheet, recommandéiert, sech no der Hierkonft vun enger Informatioun, der Zouverlässegkeet vun hirer Quell an der Berichterstattung vun anere Medien iwwer d’Thema ze froen. Esou Iwwerpréiwungen hëllefen, eng Ausso ze bewäerten, garantéieren awer net eleng, datt se wouer ass. Verschidde Wiederhuelunge vun därselwechter Pressematdeelung ze vergläichen, ass och net datselwecht, wéi iwwer verschidden onofhängeg Bestätegungen ze verfügen.

Wéi grëndlech een iwwerpréift, soll dovun ofhänken, wéi eng Konsequenzen e Feeler hätt. Bei engem Entworf oder enger Lëscht mat Iddie kann eng opmierksam Korrektur duergoen. Bei enger wichteger Entscheedung iwwer Recht, Gesondheet oder Suen ersetzt d’Äntwert vun engem Chatbot weder déi autoritativ Dokumenter nach, wann et néideg ass, de Rot vun engem Fachmann. De Barnabo recommandéiert, d’Kontroll dovun ofhängeg ze maachen, wat e méigleche Feeler ausléise kéint.

Wann d’KI iwwer eng Äntwert eraus aktiv gëtt

Verschidden Outilen kënnen iwwer Verbindunge mat anere Softwareprogrammer schaffen oder Aktiounen ausféieren. Da muss een tëscht engem Virschlag vun der KI an enger tatsächlech ausgeféierter Aktioun ënnerscheeden: eng Noriicht ze schécken, eng Datei z’änneren oder Donnéeën weiderzeginn, huet aner Konsequenze wéi en Entworf ze erstellen.

De Barnabo ass der Meenung, datt den Zougang vun engem Agent op déi virgesinn Aufgab limitéiert soll sinn an datt fir wichteg Aktiounen eng mënschlech Validatioun virgesi muss sinn. Eng schrëftlech Uweisung geet net duer, fir dës Grenze sécherzestellen: och d’Autorisatiounen an déi verfügbar Outilë mussen ugepasst sinn. Bei enger Aarbecht mat méigleche Konsequenze soll déi betraffe Persoun d’Aktioun am beschte kontrolléiere kënnen, ier se ausgeféiert gëtt.

Zu Lëtzebuerg wéi soss anzwousch geet et op der Aarbecht also net drëm, d’Uerteelsfäegkeet komplett ze delegéieren. Et geet drëm, eng Aufgab esou präzis ze definéieren, datt een d’Resultat kann iwwerschaffen, nëmmen déi wierklech néideg Informatiounen auszewielen an eng Kontroll bäizebehalen, déi am Verhältnis zu deem steet, wat um Spill steet. D’Fachkenntnisser bleiwen entscheedend: Si hëllefen, eng Äntwert z’erkennen, déi plausibel kléngt, awer net zum Dossier passt.