ϟ AKTUELLAlcaraz-Shelton: zwou ënnerschiddlech Weeër virun der Finale beim Masters zu ParäisE Magazin vu Lëtzebuerg 8. Nov. 2026
Lëtzebuergesch
LetzViewmag
LËTZEBUERG. D’GROUSSREGIOUN. D’WELT.En oppene Bléck.
Eng aner Perspektiv.
Weltraum

Black Hole Hunters: Wat Internetnotzer an den TESS-Donnéeë sichen

De Projet Black Hole Hunters invitéiert d’Ëffentlechkeet, an den TESS-Donnéeën no Liichtännerungen ze sichen, déi mat der Präsenz vu schwaarze Lächer zesummepasse kéinten. Dës Mustere bleiwen awer Kandidaten, déi nach iwwerpréift musse ginn, a si keng bestätegt Entdeckungen.

LetzView zu menge bevorzugte Quellen derbäisetzen
De Satellit TESS bei de Preparatiounen am Kennedy Space Center am Februar 2018.
Bildquell a Lizenz
NASA / Kim Shiflett — Wikimedia Commons — Domaine public

D’Liichtkurven, déi de Satellit TESS opgeholl huet, ginn elo vu Fräiwëllege gepréift, déi no méigleche schwaarze Lächer sichen. De Projet Black Hole Hunters freet si net, direkt no engem schwaarze Lach ze kucken: Si sollen an der Hellegkeet vu Stären no Mustere sichen, déi den gravitativen Afloss vun engem onsichtbare Begleeder verrode kéinten. E bemierkt Signal ass awer just eng Spuer, déi nach iwwerpréift muss ginn, a keng bestätegt Entdeckung.

Firwat no engem Objet sichen, deen kee Liicht ausschéckt?

E schwaarzt Lach ass schwéier duerch säin eegent Liicht z’entdecken: Seng Gravitatioun ass esou staark, datt näischt, och net d’Liicht, entkomme kann, wann et eng Grenz passéiert, déi Ereignishorizont genannt gëtt. Mee en onsichtbaren Objet kann noweisbar Auswierkungen op seng Ëmgéigend hunn. A verschiddene Systemer kann d’Liicht vun engem Begleetstär verzerrt oder verstäerkt ginn, wann dat schwaarzt Lach, vun der Äerd aus gesinn, virun him laanschtzitt. Dësen Effekt vun der Gravitatiounslëns gëtt an engem Duebelstäresystem heiansdo „Selbstlëns“ genannt: Betraff ass d’Liicht vum Stär am System.

Dëse Prinzip däerf net mat der klassescher Gravitatiounsmikrolëns verwiesselt ginn. Do verstäerkt en Objet am Virdergrond zäitlech begrenzt d’Liicht vun engem Stär am Hannergrond, dacks ouni mat him e Paar ze bilden. Am Fall, no deem Black Hole Hunters sicht, interesséiere sech d’Fuerscher fir Systemer, an deenen e schwaarzt Lach un e Stär gebonne kéint sinn an eng besonnesch Ännerung vu senger Hellegkeet verursaache kéint. Esou eng Ännerung ka mat der Hypothees vun engem schwaarze Lach zesummepassen, mee aner Erklärunge mussen ausgeschloss ginn, éier een eng Conclusioun zitt.

TESS moosst Liichtännerungen

TESS — den Transiting Exoplanet Survey Satellite — gouf vun der NASA gestart, fir no Exoplanéiten ze sichen, a verfollegt d’Hellegkeet vu Stären. Ënner anerem sicht de Satellit no reegelméissege Liichtofnam, dee kann optrieden, wann e Planéit viru sengem Stär laanschtzitt. Dës widderholl Miessunge bilden d’Liichtkurven: Grafiken, déi weisen, wéi sech d’Hellegkeet vun engem Objet mat der Zäit verännert.

D’Missioun observéiert also eng grouss Quantitéit un Donnéeën, déi och fir aner Froen ewéi d’Planéitesich nëtzlech kënne sinn. Eng Liichtkurv weist net direkt d’Form vun engem schwaarze Lach. Si stellt eng Hellegkeetsmiessung duer, déi d’Wëssenschaftler duerno interpretéieren, andeems si d’Period, d’Form an d’Widderhuelung vun den Ännerunge berücksichtegen, souwéi méiglech aner Erklärungen.

D’NASA deelt mat, datt TESS seng zweejäreg Haaptmissioun ofgeschloss huet a seng Observatiounen am Kader vu Verlängerunge weiderféiert. Op der Missiounssäit gëtt ënner anerem eng Himmelsusiicht ernimmt, déi mat bestätegten oder méiglechen Exoplanéiten publizéiert gouf, déi bis zum Enn vun der zweeter verlängerter Missioun, am September 2025, identifizéiert goufen. D’Benotze vu sengen Donnéeën, fir no schwaarze Lächer ze sichen, ass eng aner Manéier, d’Miessunge vum Satellit ze notzen, an net eng Ännerung vun deem, wat e observéiert: TESS moosst weider d’Liicht vu Stären.

Wat d’Fräiwëlleger wierklech gesinn

Der Universitéit vu Southampton no huet d’Projetteam fir d’éischt e System mat kënschtlecher Intelligenz agesat, fir Millioune vu méigleche Positiounen an der Mëllechstrooss ze duerchsichen an Donnéeën erauszesichen, déi ënnersicht solle ginn. D’Fuerscher hunn en Deel vun dësen Donnéeën a Grafiken an Animatiounen ëmgewandelt, déi fir d’Participante geduecht sinn. Si kënnen d’Muster mellen, déi hinnen interessant erschéngen, an esou dem Team hëllefen ze entscheeden, wéi eng Spure méi genee analyséiert solle ginn.

D’Aufgab besteet also doran, visuell Musteren z’erkennen, an net doran, selwerstänneg e schwaarzt Lach z’identifizéieren. En ongewéinlecht Muster kann e Kandidat sinn; eleng beweist et net, datt den gesichten Objet do ass. D’Fuerscher mussen d’Miessungen nach eng Kéier ënnersichen, d’Hypotheesen testen an, wann néideg, no zousätzlechen Observatioune sichen. Am Communiqué vu Southampton ginn d’Fräiwëlleger als Hëllef duergestallt, fir déi nächst Teleskopobservatiounen auszewielen, an net als Urheber vun enger direkter Bestätegung.

Dësen Ënnerscheed ass wichteg: Eng Animatioun oder eng Grafik ass eng Duerstellung vun de verschafften Donnéeën, an net eng Foto vun engem schwaarze Lach. D’Faarwen oder Formen, déi benotzt ginn, fir d’Ännerunge méi liicht liesbar ze maachen, entspriechen net u sech deem, wat e mënschlecht A um Himmel géif gesinn. D’wëssenschaftlecht Resultat hänkt vun der zugronnleiender Miessung an hirer Interpretatioun of, an net vum spektakulären Ausgesinn vun enger Visualiséierung.

Eng participativ Sich mat enger preziser Roll

D’Universitéit vu Southampton erkläert, datt d’Zuel vun de bekannte schwaarze Lächer an der Galaxis nach wäit ënner där läit, déi d’Fuerscher fir méiglech halen. Si deelt mat, datt hiert Team déi grouss Donnéeëmass op Fäll ageschränkt huet, déi Fräiwëlleger ënnersiche kënnen. Dat sinn d’Schätzungen an d’Duerstellung vum Projetteam; et heescht net, datt schonn Dausende vun neien Objete fonnt goufen.

De Wäert vun der Biergerbedeelegung läit hei an engem konkrete Schrëtt: Eng grouss Zuel vu Grafiken ënnersichen, fir Musteren ze mellen, déi engem vollautomatesche Filter entgoe kéinten oder e mënschleche Bléck brauchen. De Computer hëlleft, de Volume un Donnéeën ze reduzéieren; d’Participante maachen op eenzel Fäll opmierksam; duerno bewäerten d’Fuerscher d’Kandidaten. All Schrëtt huet seng Grenzen a kann déi aner net ersetzen.

Black Hole Hunters weist domat eng Méiglechkeet, mat Donnéeën, déi scho vun enger Weltraummissioun gesammelt goufen, Wëssenschaft ze maachen. Ob et zu enger Entdeckung kënnt, hänkt dovun of, wat sech aus de Liichtkurven tatsächlech ofleede léisst a wéi eng Iwwerpréiwunge duerno gemaach ginn. Fir de Moment geet den Opruff u Fräiwëlleger drëm, an der Liichtemissioun vu Stären no méiglechen Indizien ze sichen — an net ze bestätegen, datt dës Indizien tatsächlech vun engem schwaarze Lach stamen.

Referenzen

Foto: NASA / Kim Shiflett — Wikimedia Commons — Public Domain.

Bleift oppe fir nei Perspektiven.Tous les articles Espace →

An där selwechter Rubrik