ϟ AKTUELLBiałowieża: Waasser als Schlëssel fir Biodiversitéit a SécherheetE Magazin vu Lëtzebuerg 14. Nov. 2026
Lëtzebuergesch
LetzViewmag
LËTZEBUERG. D’GROUSSREGIOUN. D’WELT.En oppene Bléck.
Eng aner Perspektiv.
Wirtschaft

Ëffentlechen Déngscht: Mosar wëll d’Nofolleg bei Pensiounsofgäng iwwerpréiwen

Dem Laurent Mosar säi Virschlag, net automatesch all Pensiounsofgang ze ersetzen, werft eng Fro vun der Ofweierung op: Wéi kann een d’Entwécklung vum Personalbestand, d’Qualitéit vun de Servicer an déi ëffentlech Investissementer matenee vereinbaren?

LetzView zu menge bevorzugte Quellen derbäisetzen
De Laurent Mosar, lénks, an d'Solvita Āboltiņa bei enger offizieller Visitt zu Lëtzebuerg am Mäerz 2013.
Bildquell a Lizenz
Parlement luxembourgeois / Saeima — Wikimedia Commons — CC BY-SA 2.0

De Laurent Mosar wëll, datt d’Digitaliséierung, d’kënschtlech Intelligenz an eng méi einfach Verwaltung et dem Staat erméiglechen, net systematesch all Pensiounsofgang ze ersetzen. An engem Interview bei RTL den 12. November stellt den CSV-Deputéierten och verschidden ëffentlech Investissementer a Fro, wärend hien d’Qualitéit vum ëffentlechen Déngscht lueft. Säi Virschlag betrëfft d’Organisatioun an d’Finanzéierung vun de Servicer; e bedeit net, datt d’Rekrutéierungen agefruer ginn.

D’Debatt fënnt virum Hannergrond vum Budgetprojet 2027 statt, deen de 7. Oktober virgestallt gouf. Doranner huet d’Regierung e Rekordniveau bei den ëffentlechen Investissementer verdeedegt, mat méi wéi 4,5 Milliarden Euro, also 4,4 % vum PIB. Dëse Montant an dem Mosar säi Virschlag betreffen net dee selwechten Hiewel: Dat eent betrëfft en Investitiounsprogramm, dat anert d’Erneierung vum Personalbestand an d’Ausgabeprioritéiten. Béides mateneen ze verwiesselen, géif aus enger Debatt iwwer d’Ofweierung eng vereinfacht Oppositioun tëscht Spueren an ëffentleche Servicer maachen.

E Pensiounsofgang bedeit net automatesch eng Erspuernis

Dem Mosar säi Virschlag besteet doran, net automatesch all Fonctionnaire ze ersetzen, deen an d’Pensioun geet. Hie geet dovun aus, datt verschidden Aufgaben vereinfacht oder op eng aner Manéier iwwerholl kéinte ginn. Dat ass weder e vun der Regierung decidéierte Rekrutéierungsstopp nach e Beweis, datt verschidde Poste géifen net méi gebraucht ginn. Bei all Pensiounsofgang muss eng Decisioun geholl ginn: De Poste bäibehalen, d’Aufgaben nei verdeelen, d’Organisatioun änneren oder keen Ersatz astellen.

Dës Choixen hunn net alleguer dee selwechten Impakt op de Budget. En Employé net ze ersetzen, kann eng widderhuelend Personalausgab reduzéieren, mee d’Erspuernis hänkt dovun of, wéi eng Aufgaben erhale bleiwen a wéi se assuréiert ginn. Wann se un aner Ekippe weiderginn ginn, ännert sech d’Aarbechtslaascht, mee si verschwënnt net. Wann en digitalen Outil d’Aufgaben iwwerhëlt, muss een och seng Aféierung a säi Fonctionnement berücksichtegen, grad ewéi d’Aarbecht, déi néideg ass, fir déi Fäll ze behandelen, déi den Outil net léist. D’Digitaliséierung kann e Service veränneren; eleng beweist si awer net, wéi vill Poste kënnen ofgeschaaft ginn.

Dës Ënnerscheedung ass fir Stéit a Betriber genee esou wichteg wéi fir déi ëffentlech Finanzen. E méi séieren oder méi einfache Service kann Demarchen a Waardezäite verkierzen. Wann d’Reorganisatioun awer d’Waarden verlängert oder Aufgaben op d’Notzer ofwälzt, entsprécht déi Ausgabeënnerung, déi eng Verwaltung verbucht, net onbedéngt enger Erspuernis fir d’Allgemengheet. Fir eng Verännerung ze bewäerten, muss een dofir souwuel d’agesate Mëttel an d’Kontinuitéit vum Service wéi och dat geliwwert Resultat kucken.

Personalausgaben an Investissementer: zwou verschidden Zäitschinnen

En ëffentlechen Investissement finanzéiert eng Infrastruktur oder en Equipement, wärend d’Personalausgabe Mataarbechter bezuelen an ëmmer nees ufalen. Béides fléisst an d’Budgetswalen an, mee dat eent kann net automatesch dat anert ersetzen. En Equipement ze bauen oder ëmzebauen, garantéiert eleng net, datt genuch Personal fir säi Fonctionnement do ass. Ëmgedréint finanzéiert d’Reduzéiere vun enger jäerlecher Personalausgab net direkt e bestëmmten Investissement: D’Kreditter baséieren op Budgetdecisiounen a betreffen ënnerschiddlech Zäitpläng.

Bei der Presentatioun vum Budgetprojet 2027 huet de Finanzminister Gilles Roth eng antizyklesch Budgetspolitik verdeedegt: d’Aktivitéit, d’Kafkraaft an d’Kompetitivitéit ënnerstëtzen, wann de Wuesstem moderat ass. Déi méi wéi 4,5 Milliarden ëmfaassen déi fir 2027 virgesinn ëffentlech Investissementer; et handelt sech ëm e Montant aus dem Budgetprojet, net ëm eng schonn ausgeféiert Ausgab oder ëm eng Zomm, déi ausschliisslech fir Verwaltungsgebaier geduecht ass. D’Regierung stellt dësen Effort als Mëttel duer, fir d’Wirtschaft an d’Infrastrukturen ze ënnerstëtzen. Bei där Presentatioun huet si och 160 nei Poste bei der Police fir 2027 virgesinn. Dëst Beispill betrëfft e bestëmmte Service, net d’Gesamtzuel vun de Rekrutéierunge vum Staat.

De Mosar stellt och verschidden Investitiounsdecisiounen a Fro. RTL no nennt hien de Projet vun enger Schwämm fir de Sportslycée zu Mamer a freet, ob net och bestoend Infrastrukture kéinte genotzt ginn. Hien ernimmt och dem Staat säin Investissement an d’Gebai K2 um Kierchbierg, deem seng Notzung vun alle Büroe senger Meenung no nach net kloer ass. Dës Beispiller drécken dem Deputéierte säin Uerteel iwwer d’Prioritéiten aus; si sinn keen Audit vun dëse Projeten a konkrete Zuelen.

De Service fir d’Bierger am Mëttelpunkt vun der Ofweierung

Dem Mosar seng Kritik betrëfft de künftege Wuesstem vum Staat an d’Fro, wéi seng Ausgabe gewielt ginn. Gläichzäiteg beurteelt hien d’Qualitéit vum Lëtzebuerger ëffentlechen Déngscht positiv. Säi Gedankegang verbënnt also d’Fuerderung, d’Ausgaben am Grëff ze halen, mam Zil vun der Moderniséierung, amplaz déi ëffentlech Servicer generell ofzeleenen.

D’CGFP hat hirersäits den 19. Oktober hir Prioritéite virgestallt, no engem Austausch mam Finanzminister iwwer de Budgetprojet. D’Gewerkschaftsconfederatioun ass der Meenung, datt en effizienten ëffentlechen Déngscht genuch personell a finanziell Mëttel brauch an datt sozial Investissementer net ënner schlecht gezilte Kierzunge solle leiden. Si rifft och zu engem verantwortungsvollen Asaz vun der kënschtlecher Intelligenz op, mat Berücksichtegung vun de Risiken, déi si fir d’Aarbechter an d’Gesellschaft mat sech bréngt. Dës gewerkschaftlech Positioun entscheet eleng net, wéi effizient e Service ass oder wéi grouss säi Personalbestand optimal soll sinn: Si ënnersträicht, datt déi disponibel Mëttel och d’Fäegkeet beaflossen, op Besoinen ze reagéieren.

Déi zwou Approchë werfen also ënnerschiddlech Froen op. Kann een e Poste reorganiséieren, ouni de Service ze verschlechteren? Entsprécht en Investissement engem genuch belegte Besoin? Ginn déi erwaart Erspuernisser de Betribskäschten an der Aarbechtslaascht Rechnung, déi soss anzwousch ufält? Fir dorop ze äntweren, brauch een Informatiounen iwwer Käschten a Resultater, déi ee matenee vergläiche kann, an net nëmmen e Gesamtmontant oder en eenzelt Beispill.

Eng Debatt iwwer Prioritéiten, nach keng Reform

Déi konkret Wiel geschitt bei de Budget- an Organisatiounsdecisiounen: Wéi eng Projete ginn zréckbehalen, wéi eng Servicer rekrutéieren, wéi eng Aufgaben änneren a wéi eng Resultater ginn iwwerwaacht? Fir eng Erspuernis ze bewäerten, muss een déi evitéiert Ausgabe mat den ugeluechte Käschte vergläichen an iwwerpréiwen, wat d’Notzer als Géigeleeschtung kréien. Op dëser Basis kann een eng sënnvoll Moderniséierung vun enger einfacher Reduktioun vun de Mëttel ënnerscheeden.

Quellen

Archivfoto: De Laurent Mosar, lénks, mat der Solvita Āboltiņa bei hirer offizieller Visitt zu Lëtzebuerg den 12. Mäerz 2013.

Lëtzebuerger Parlament / Saeima — Wikimedia Commons — CC BY-SA 2.0.

Bleift oppe fir nei Perspektiven.Tous les articles Économie →

An där selwechter Rubrik