Hannert dem Neptun hu äiseg Himmelskierper, déi esou liichtschwaach sinn, datt se de Buedemteleskopen normalerweis entginn, elo en Abléck an déi fréi Zäit vum Sonnesystem ginn. Duerch d’Kombinatioun vun Observatioune vum Hubble an dem James-Webb-Teleskop hunn zwou Fuerschungsequippen 27 bis elo onbekannt kleng transneptunesch Objeten identifizéiert. Hir Bedeitung läit manner an hirer Zuel wéi an den Hiweiser, déi si op d’Entstoe vun den éischte Matièrebléck ginn, aus deenen d’Planéiten entstane sinn.
D’Ukënnegung vun der NASA, déi den 8. September 2026 publizéiert gouf, baséiert op zwou Etüden, déi am „The Astronomical Journal“ erauskoumen. D’Fuerscher hunn d’Faarwen, d’Gréissten an d’Bunne vun dësen Himmelskierper ënnersicht. D’Resultat stellt verschidden Erwaardungen zu den Auswierkunge vu Kollisiounen op de Leescht, ouni dës Objeten zu neie Planéiten ze maachen oder eng direkt Foto vun hirer bannenzeger Zesummesetzung ze liwweren.
En Objet gesinn, dee fir Buedemteleskopen ze liichtschwaach ass
Transneptunesch Objeten, oder TNOen, kreese ronderëm d’Sonn hannert dem Neptun. Si si kleng, äiseg a ganz wäit ewech. Vill vun hinne si méi wéi honnert Millioune Mol manner hell wéi Objeten, déi mat bloussem A ze gesi sinn. An dëser Observatiounscampagne huet den observéierten Objet mat dem klengsten Duerchmiesser ronn fënnef Kilometer gemooss – eng Gréisst, déi vum Buedem aus schwéier z’entdecken ass.
D’Method baséiert op der Ergänzung vun zwee Weltraumobservatoiren. Den Hubble huet dat siichtbaart Liicht vun den Objeten gemooss; den James-Webb huet hir Infraroutstralung observéiert. Duerch d’Ënnersiche vum selwechten Himmelsberäich konnten d’Ekippen dës Miessunge kombinéieren, fir déi erfaasst Himmelskierper ze charakteriséieren. Déi koordinéiert Observatiounen hunn et erméiglecht, hir Faarwen, Gréissten a Bunnen ze bestëmmen.
Eng Faarf ass fir sech geholl keng komplett chemesch Analyse. Si ass en Hiweis op d’Eegeschafte vun der Uewerfläch – wéi e Fangerofdrock, deen hëlleft, d’Objeten ënnereneen ze vergläichen. Eréischt duerch dëse Verglach, zesumme mat de Miessungen a verschiddene Wellelängten an den aneren Donnéeën, kënnen d’Fuerscher iwwer hir Geschicht diskutéieren. Déi observéiert Faarf däerf also weder als direkten Hiweis op d’Temperatur nach als eleng Beweis fir d’Presenz vun engem bestëmmte Material gelies ginn.
Zwou Populatiounen, zwou verschidde Geschichter vun de Bunnen
D’Ekippen hunn Objeten aus zwou Familljen ënnersicht, déi als „dynamesch kal“ an „dynamesch waarm“ bezeechent ginn. Dës Begrëffer beschreiwen hir Bunnen, net hir Temperatur. Déi kal TNOe beweege sech op relativ kreesfërmege Bunnen, no beim Plang, an deem d’Planéite ronderëm d’Sonn kreesen. Déi waarm TNOen hunn méi verlängert a méi schréi Bunnen.
Dem Szenario no, dat d’NASA beschreift, soll en Deel vun den Objeten, déi haut als waarm agestuuft ginn, tëscht den deemolege Positioune vum Uranus a vum Neptun entstane sinn. Duerno solle si no bausse gedréckt gi sinn, wéi déi grouss Planéite migréiert sinn. Hir haiteg Bunnen halen esou d’Spuere vu Stéierungen, déi fréi an der Geschicht vum Sonnesystem opgetruede sinn. Déi ënnersichte kal TNOe beweege sech dogéint op relativ kreesfërmege Bunnen, no bei hirer Entstoeplaz.
Dës Gruppen hunn also ënnerschiddlech Weeër hannert sech, mee d’Fuerscher hunn erausfonnt, datt hir Gréissteverdeelunge sech iwwerraschend änelen. Eng Gréissteverdeelung beschreift, wéi grouss den Undeel vun Objeten a verschiddene Gréissten an enger Populatioun ass. Dës Ähnlechkeet kéint drop hiweisen, datt bei der Bildung vun den éischte feste Kierper a Regioune mat ënnerschiddleche Bedéngunge vergläichbar Gréisste entstane sinn. Dat ass eng Spuer fir Modeller vun der Planéitebildung, awer nach keng definitiv Conclusioun iwwer all d’Bedéngungen an der Scheif, an där d’Planéite gebilt goufen.
Uewerflächen, déi eng Aart Erënnerung ze behalen schéngen
D’Observatioune bruechten och eng Iwwerraschung a Bezuch op d’Kollisiounen. Kleng Himmelskierper si wärend Milliarde Jore Stéiss ausgesat, déi hir Uewerfläche fragmentéiere kënnen oder veränneren. Verschidde Modeller hunn erwaarde gelooss, datt dës Aschléi d’Uewerfläche vun de klengen TNOe verännert an se vun hire méi grousse Noperen ënnerscheet hätten.
Déi observéiert kleng Objeten hunn awer änlech Faarwe wéi déi méi grouss Kierper an hiren jeweilege Populatiounen. D’Ekippe schléissen doraus, datt d’Kollisiounen d’Uewerflächen eventuell net esou staark verännert hunn, wéi ugeholl gouf, oder datt verschidden Objeten Eegeschafte behalen hunn, déi si vun hirer Entstoe iwwerholl hunn. Déi zwou Méiglechkeete mussen nach auserneegeschalt ginn. Déi änlech Faarwe sinn en Hiweis op eng Kontinuitéit, mee si erzielen net eleng am Detail, wéi eng Impakter all eenzele Kierper erlieft huet.
Dës „Erënnerung“ ass besonnesch nëtzlech, well d’TNOe Reschter vun der Matière sinn, aus där schliisslech kee Planéit entstanen ass. Am Ufank vum Sonnesystem huet sech eng Scheif aus Stëbs a klenge Kären, déi ronderëm d’Sonn gekreest sinn, zu feste Kierper zesummegeballt, déi Planetesimaler genannt ginn. Dës sinn d’Ausgangsmaterial, aus deem méi grouss Objeten entstoe kënnen. Hannert dem Neptun huet dëse Prozess net zur Bildung vu Planéite gefouert, déi mat deene vun der bannenzeger Regioun vergläichbar sinn; do ass eng Populatioun vu klengen äisege Kierper erhale bliwwen.
Manner kleng Kierper wéi verschidde Modeller virausgesot hunn
D’Observatioune weisen och, datt et manner ganz kleng Objeten gëtt, wéi verschidde Modeller vun der Planéitebildung virausgesot hunn. Dësen anscheinende Mangel kéint, zesumme mat der Ähnlechkeet vun de Gréissteverdeelungen an de Populatiounen, dozou féieren, d’Virstellung ze iwwerdenken, wéi déi éischt fest Kierper aus Stëbs a méi grousse Partikelen zesummegewuess sinn.
Et muss een awer en Observatiounsresultat vun enger allgemenger Erklärung ënnerscheeden. D’Teleskopen hunn am Kader vun dëser Etüd 27 nei TNOen entdeckt an hir Eegeschafte gemooss. De Verglach mat de Modeller werft Froen iwwer d’Entstoe vun dëse Populatiounen an hir Entwécklung op; e geet net duer, fir eng eenzegaarteg Geschicht vum Sonnesystem festzeleeën. Am Verglach mat de Populatiounen, déi hannert dem Neptun kreese, sinn déi observéiert Objeten net vill. D’Interpretatioune wäerte sech duerch nei Observatioune weider verfeineren.
D’Bedeitung vun dëser Observatiounscampagne läit och an der Kombinatioun vun deenen zwee Instrumenter: Den Hubble liwwert siichtbaart Liicht, de Webb Infraroutstralung. Zesumme maachen si Himmelskierper zougänglech a charakteriséierbar, déi souguer fir déi sensibelst Buedemteleskope ze liichtschwaach sinn. D’Fuerscher maachen aus Miessunge vu Liicht a Beweegung Eegeschaften a Szenarien. Um Rand vum Sonnesystem weisen dës kleng Objeten net direkt all eenzel Etapp vun der Gebuert vun de Planéiten, mee si erlaben et, d’Modeller un engem Material ze testen, dat zënter den éischten Zäite konservéiert ass.
Referenzen
- NASA Science: Observatioune vun den transneptuneschen Objete mam Hubble a mam Webb
- Futura: Den Hubble an den James-Webb entdecken 27 äiseg Objeten
Segmenter vum James-Webb-Spigel wärend der Virbereedung vu kryogenen Tester. Archivfoto.
Bildnoriicht: NASA/MSFC/David Higginbotham — Wikimedia Commons — Public Domain.






