Routbrëschtchen: Gäertner, Fudder a Wantergesang

Déi ëmgegruewe Buedem gëtt him Zougang zu Fudder; säi Gesang hëlleft och, en Territoire ze verdeedegen. Zwee Verhalensweisen, déi d’Routbrëschtchen hannert sengem vertrauten Ausgesinn erkennen doen.

D’Routbrëschtchen, dat sech enger Schëppert zoumécht, erwaart net onbedéngt eng Opmierksamkeet vum Gäertner. Et profitéiert virun allem vun der Buedemaarbecht, fir eppes z’iessen ze fannen. Wierm an aner kleng Wierbelloser, déi duerch d’Ëmgruewe vum Buedem zougänglech ginn, erklären dës vertraut Noperschaft. Dee selwechte Vull, deen een sech gären als friddlech virstellt, verdeedegt säi Revier awer mat vill Energie.

Säi Wantergesang weist eng aner Säit vu sengem Verhalen. Fir d’Routbrëschtchen ass Sangen net nëmme fir d’Fortplanzung do: Et ass och eng Méiglechkeet, de Konkurrenten seng Präsenz matzedeelen. Fir de Vull ze verstoen, muss een also zwou Saachen zesumme betruechten: seng relativ Vertrautheet am Ëmgang mat de Mënschen a säi staarkt Territorialverhalen am Ëmgang mat anere Routbrëschtchen.

D’Schëpp mécht d’Fudder zougänglech

D’europäescht Routbrëschtchen, Erithacus rubecula, ësst ënner anerem Insekten, Wierm, Spannen an aner kleng Wierbelloser. Am Fiche vun der Royal Society for the Protection of Birds (RSPB) gëtt beschriwwen, wéi et Gäertner begleet, fir d’Beut ze fänken, déi dobäi fräigeluecht gëtt. Dëst Verhalen huet also eng konkret Erklärung: Et huet mat de Méiglechkeeten ze dinn, Fudder ze fannen.

D’Noperschaft ass kee Beweis dofir, datt de Vull gewinnt ass. E Vull, deen nieft engem Geschier waart, kann einfach eng interessant Plaz fonnt hunn, fir no Fudder ze sichen. Et muss een him keng Zouwendung zu enger Persoun zourechnen, fir ze verstoen, firwat en ëmmer nees bei eng bearbecht Plaz kënnt.

D’Royal Horticultural Society stellt eng méi al Hypothees vir, déi dëst Verhalen erkläre soll: Routbrëschtcher kéinten dovu profitéiert hunn, datt grouss Déieren de Buedem op der Sich no Fudder duerchernee bruecht hunn. Dëse Verglach hëlleft, eng méiglech Kontinuitéit bei der Sich no Wierbellosen ze verstoen. Et bleift awer eng Erklärung, déi vun Ökologe proposéiert gëtt, an net d’Geschicht, déi bei all Vull direkt observéiert gouf, deen haut bei eng Schëpp kënnt.

E Revier gëtt och mam Gesang verdeedegt

D’RSPB beschreift d’Routbrëschtchen als staark territorial an als Vull, deen Andrénglingen séier d’Stier bitt. De Gesang gëtt als Mëttel beschriwwen, fir Rivale vun enger Distanz ze halen. Op enger gutt gewielter Héicht sëtzend, kann de Vull a sengem besate Raum gutt héierbar sinn – sief et op engem Aascht, engem Poteau oder engem Gaardegeschier.

Sou kann de Gesang och an de kale Méint weidergoen, well d’Konkurrenz ëm Plaz a Fudder net verschwënnt. D’RSPB beschreift en als Mëttel, fir Rivale wärend dem Wanter op Distanz ze halen. D’Melodie, déi een am Gaart schätzt, ass fir déi betraffe Vullen och en Ausdrock vun enger Konkurrenzsituatioun.

Dat heescht net, datt en eenzele Vull dat ganzt Joer ouni Ënnerbriechung séngt. Am brittesche Fiche gëtt eng méi roueg Period während der Mauser no der Fortplanzung genannt, am Juli an August. Do ginn och Nuetsgesäng an der Géigend vu Stroossebeliichtung ernimmt. Dës Hiweiser beschreiwen observéiert Verhalensweisen; aus dem eenzele Vull sengem Schweige kann een net op säin Zoustand schléissen.

D’Broschtfaarf verréit net alles iwwer d’Identitéit

De bronge Réck an dat routorange Gesiicht an d’Broscht maachen den erwuessene Vull liicht erkennbar. Männchen a Weibchen hunn e ganz änlecht Ausgesinn, esou d’RSPB. D’Faarf geet also net duer, fir d’Geschlecht vum Vull ze bestëmmen, deen sech virun engem néierléisst.

Jonk Vullen hunn en anert Ausgesinn: Si hunn nach net déi charakteristesch rout Broscht, an hir Fiedere si goldbrong gefleckt. Dësen Ënnerscheed erkläert, firwat een op der Sich no enger orange Broscht jonk Vullen vun därselwechter Aart iwwersinn kann.

Och de Liewensraum spillt bei der Identifikatioun eng Roll. D’Routbrëschtchen hält sech a Gäert, Parken a Bëscher op a kann no geschützte Plaze no beim Buedem sichen, fir ze bréien. D’RSPB betount, datt et Nistkëschte mat enger viischter Ëffnung léiwer huet; dës ënnerscheede sech vun zouene Modeller mat engem klenge Lach. Eng Nistkëscht fir Meese passt net onbedéngt zu deene selwechte Besoinen.

Net all Routbrëschtcher halen dee selwechte Zäitplang an

Wann e Routbrëschtchen reegelméisseg am Gaart ze gesinn ass, heescht dat net, datt déi ganz Aart sesshaft ass. D’RSPB seet, datt déi meescht brittesch Routbrëschtcher op der Plaz bleiwen, wärend Vullen aus Nordeuropa am Hierscht a Wanter an d’Vereenegt Kinnekräich kënne kommen.

Dësen Ënnerscheed erënnert drun, d’Donnéeën ëmmer am Bezuch op hiert Gebitt ze liesen. D’Bestandszuelen oder de Schutzstatus, déi fir d’Vereenegt Kinnekräich festgestallt goufen, beschreiwen net automatesch d’Situatioun zu Lëtzebuerg oder a ganz Europa. Fir Lieser, déi e Gaart observéieren, sinn d’Verhale vun engem eenzele Vull an d’Entwécklung vun enger Populatioun zwou verschidde Saachen.

Et ass also net néideg, fir all Routbrëschtchen, dat een am Wanter gesäit, no enger eenzeger Erklärung ze sichen. E Gaart kann Fudder a Schutz bidden, wärend d’Wanderbeweegunge jee no Populatioun variéieren. De Vull, deen ee gesäit, muss een an dësem Kontext betruechten, ouni unzehuelen, datt et ëmmer dee selwechten ass.

Kucke wat de Vull mécht

Déi bescht Hëllef beim Observéiere gëtt d’Ofleedung vu senge Beweegungen: Wou setzt en sech hin, wéi ee Beräich iwwerwaacht en, a wou sicht en no Fudder? Esou Froe soen méi iwwer d’Szen aus wéi eng mënschlech Perséinlechkeet, déi een dem Déier zouleet.

Seng Vertrautheet an der Géigend vum Gäertner a seng Feindséilegkeet géintiwwer engem anere Routbrëschtchen widdersprieche sech net. Am éischte Fall mécht déi ëmgegruewe Buedem Fudder zougänglech; am anere kann e Konkurrent eng Ressource oder e Revier menacéieren. Hannert sengem vertrauten Ausgesinn féiert d’Routbrëschtchen e Vulleliewen, dat vu sengem Fudder, senge Schutzzonen an deenen anere Vulle ronderëm et gepräägt ass.