No engem Reeschauer kann d’Loft no fiichter Äerd richen, heiansdo frësch, heiansdo bal pflanzlech. Dëse Geroch kënnt net nëmme vum Reewaasser: En entsteet duerch Moleküllen, déi am Buedem sinn, an doduerch, datt si an d’Loft geroden. Pétrichor bezeechent dësen typesche Geroch, awer et handelt sech net ëm eng eenzeg Substanz — an datt en agreabel ass, beweist net, datt en e positiven Effekt op d’Gesondheet huet.
E Geroch, verschidde Bestanddeeler
D’Wuert „Pétrichor“ gouf 1964 vun den australesche Fuerscher Isabel Joy Bear a Richard G. Thomas agefouert. Et setzt sech aus de griichesche Wierder fir Steen an Ichor zesummen, déi mythesch Flëssegkeet vun de Gëtter. De Begrëff bezeechent e Geroch, deen een erëmerkennt, keng bestëmmt Moleküll.
Zu senge Bestanddeeler gehéiert Geosmin, eng Verbindung, déi vu verschiddene Mikroorganismen am Buedem produzéiert gëtt, virun allem vu Bakterië vun der Gattung „Streptomyces“. Si dréit zur äerdeger Gerochsnote bäi a kann vum Mënsch a ganz niddrege Konzentratioune geroch ginn. Och aner Moleküllen, dorënner Verbindungen aus Planzen, kënnen zu dëser Mëschung bäidroen. Jee no Plaz a Bedéngunge variéiert den Androck, deen een huet: „de Geroch vum Reen“ ass net ëmmer genee dee selwechten.
Dës Ënnerscheedung hëlleft, e verbreeten Duercherneen ze verstoen. Geosmin ass e méigleche Bestanddeel vum Geroch, wärend Pétrichor e ganze Gerochsprofil bezeechent. Ozon, deen heiansdo mam Geroch vun engem Donnerwieder a Verbindung bruecht gëtt, ass nach en anert Phänomen: En kann zu enger méi schaarfer Gerochsnote bäidroen, mee en erkläert net de ganze Geroch vu naasser Äerd.
Wéi d’Drëpsen d’Gerochsstoffer an d’Luucht bréngen
Wann et ufänkt ze reenen, gëtt de Buedem net nëmme naass. Wann eng Drëps op eng porös Uewerfläch trëfft, kënne sech kleng Loftblosen an der Flëssegkeet bilden. Wann dës no uewen klammen an zerplatzen, schleidere si winzeg Partikelen an d’Loft: Aerosolen, dat heescht Drëpsen oder Partikelen, déi kleng genuch sinn, fir an der Loft ze bleiwen. Si kënnen Gerochsstoffer aus dem Buedem bis bei eis Nues transportéieren.
An enger Etüd, déi 2015 vu Fuerscher vum MIT publizéiert gouf, gouf dëse Mechanismus mat Héichvitesskameraen ënnersicht. D’Equipe huet ongeféier sechs honnert Experimenter mat aachtanzwanzeg Zorte vun Uewerflächen duerchgefouert, dorënner Buedem. Si huet d’Vitess vun den Drëpsen an d’Eegenschafte vun den Uewerfläche variéiert, fir ze beobachten, wéi d’Blosen entstinn an duerno zerplatzen.
An dësem Versuch hunn déi liicht a mëttelstark Reener méi Aerosole produzéiert wéi déi séierst Aschléi, déi mat staarkem Reen verbonne sinn. De Geroch hänkt also net nëmmen dovun of, wéi vill Waasser fält: D’Vitess vun der Drëps an d’Fäegkeet vum Buedem, naass ze ginn, beaflossen och, wat fräigesat gëtt. D’Fuerscher hunn dëse Mechanismus als eng méiglech physikalesch Erklärung fir Pétrichor virgeschloen, net als Moossnam fir all Geroch vun alle Reeschaueren.
De Reen selwer ass also manner e „Parfum“ wéi en Ausléiser an en Transportmëttel. E bréngt Verbindungen, déi sech op der Uewerfläch ugesammelt hunn oder do produzéiert goufen, nees an Ëmlaf, an d’Loft verdeelt se dann. D’Bild vun engem Geroch, deen an all Drëps verstoppt ass, wier irféierend: De Phänomen hänkt dovun of, wéi Waasser, Buedem an déi präsent Substanzen openee treffen.
Firwat kann de Geroch berouegend wierken?
E Geroch ze erkennen an et agreabel ze fannen, en ze richen, si verschidde Saachen. E Geroch kann un eng Plaz, eng Joreszäit oder eng perséinlech Erfarung erënneren; esou Verbindunge kënnen dozou bäidroen, wéi een en empfënnt. Mee dovunner kann een net op en allgemenge psychologeschen oder medezinesche Virdeel schléissen.
D’Freed um Geroch kann echt sinn, ouni datt si eng Beweis fir eng Behandlung ass. D’Resultater aus dem Labo iwwer den Transport vun Aerosole beäntweren eng Fro aus der Physik; si moossen net, ob sech d’Gesondheet vun de Mënsche verbessert. Dës Trennung mécht et méiglech, sech mam Phänomen ze beschäftegen, ouni eng vertraut Sensatioun zu engem Mëttel géint Krankheeten ze maachen.
Den natierleche Geroch ass kee Verspriechen an der Fläsch
Käerzen, Raumparfumen oder Fleegeprodukter sollen de Geroch vu fiichter Äerd ervirruffen. Mee e Gerochsbestanddeel nozemaachen ass net datselwecht, wéi de ganze Phänomen nei ze schafen: D’Mëschung aus Buedem, Planzen, Fiichtegkeet a Loft ass eng méi komplex Erfarung wéi eng eenzel Moleküll.
Et muss een och de Geroch vum Reen vun de Produkter ënnerscheeden, déi en nomaache sollen. Eng Gesondheetsbehaaptung iwwer e Parfum oder eng Käerz ergëtt sech net eleng dodraus, datt verschidde Leit den natierleche Geroch gär hunn. De Reportage vu Franceinfo erënnert ausserdeem un d’Bedenken am Zesummenhang mat der Loftqualitéit an den Innenraim a mat parfüméierte Produkter. Datt e Geroch uspriechend ass, geet also net duer, fir d’Onbedenklechkeet vun engem Produkt oder e positiven Effekt ze beleeën.
Pétrichor bleift domat e wëssenschaftlech interessante Phänomen wéinst sengem Mechanismus: Verbindungen aus dem Buedem, dorënner Geosmin, ginn an d’Loft transportéiert, wann d’Drëpsen op bestëmmten Uewerfläche schloen. Wat de berouegenden Effekt ugeet, deen eng Persoun domat verbënne kann, gehéiert deen zu hirer Erfarung — a stellt fir sech geholl keng medezinesch Conclusioun duer.
Quellen
- Pourquoi l’odeur du sol après la pluie nous fait du bien — Franceinfo.
- Petrichor and Geosmin - The Smell of Rain — Science Notes.
- Rainfall can release aerosols, study finds — MIT News, 2015
Drëpsen treffen op eng Pëtz op engem sandege Buedem. Illustratiounsfoto; d’Gerochsmolekülle sinn net ze gesinn.
