« Singulières » am LaM: d’Wierker iwwer d’Etiketten eraus kucken

Am LaM bilden iwwer 300 Wierker vu 70 internationale Kënschtlerinnen d’Ausstellung « Singulières ». D’Ausstellung stellt d’Kategorien an d’Absencen a Fro, déi d’Plaz vun de Fraen an der Konschtgeschicht geprägt hunn.

Iwwer 300 Wierker vu 70 internationale Kënschtlerinne sinn am LaM zu Villeneuve-d’Ascq fir d’Ausstellung « Singulières : artistes, autodidactes, affranchies » zesummegedroen. Vum 3. Oktober 2026 bis de 14. Februar 2027 invitéiert si dozou, Kënschtlerinnen, déi laang am Schiet bliwwe sinn, mat aneren Aen ze kucken — an d’Kategorien a Fro ze stellen, déi dozou bäigedroen hunn, datt si do bliwwen sinn.

D’Zuel vermëttelt eng Iddi vun der Dimensioun vum Projet; seng Bedeitung läit virun allem doran, wéi d’Wierker an eng Konschtgeschicht ageuerdnet ginn. De LaM erkläert, datt en anonym Kënschtlerinnen, Autodidaktinnen, Kënschtlerinnen, déi der Art brut zougeuerdent ginn, an anerer, déi sech all Kategoriséierung entzéien, zesummebréngt. Dës Auswiel stellt ënnerschiddlech Liewensweeër a Praktiken niefteneen, ouni ze behaapten, datt d’Etikett Art brut duergeet, fir si ze definéieren.

Eng Kategorie, déi ee sech genee ukucke soll

De Begrëff « art brut » kënnt hei als eng vu verschiddene méiglechen Bezeechnungen op, an net als eng gemeinsam Identitéit, déi all de Kënschtlerinnen zougeschriwwe gëtt. Dës Nuance ass wichteg. Wann ee vun enger Kënschtlerin seet, si wier Autodidaktin, seet dat eppes iwwer hir Ausbildung aus; wann ee se anonym nennt, iwwer d’Art a Weis, wéi hiren Numm erhale bleift oder weiderginn gëtt. « Art brut » dogéint verweist op eng Klassifikatiounskategorie. Dës Wierder beschreiwen also net datselwecht a sollten d’Analys vun de Wierker net ersetzen.

D’Ausstellung, déi op Basis vun der Kollektioun vu L’Aracine a ville Prête konzipéiert gouf, wëllt Kënschtlerinnen opweisen, déi laang eng marginal Plaz an den Erzielungen iwwer Konscht haten. De LaM presentéiert dësen Dialog tëscht de Wierker als eng Méiglechkeet, d’Plaz vun de Fraen an der Konschtgeschicht a Fro ze stellen. D’Zil ass kloer: d’Opmierksamkeet vun den Etiketten ewech op d’Wierker, hir Formen an déi Liewensweeër ze lenken, déi si siichtbar maachen.

France Culture beschreift fënnef Sektiounen am Parcours. « Tracer l’invisible » beschäftegt sech ënner anerem mat medialesche Kreatiounen, zum Beispill vun der Hélène Smith, der Madge Hill oder der Laure Pigeon. « Végétalités » setzt aner Formen a Praktiken a Bezuch; « De toi, je ne sais rien » stellt d’Ënnerdréckung vun der weiblecher Stëmm a Fro. « Théâtre de l’existence » an « Pour une autre histoire » erweideren d’Iwwerleeungen op déi bannenzeg Kämpf an d’Plaz vun der Konscht an der Gesellschaft.

Dës Ublécker leeë keng identesch Biografie fir all Kënschtlerin fest. Éischter erméiglechen si et, Wierker an Erfarungen ze vergläichen, déi dat eenzegt Wuert « autodidacte » net duergeet, fir zesummenzebréngen. An dësem Ecart tëscht gemeinsame Kategorien an individuelle Liewensweeër läit en Deel vum Interessi vum Projet.

Formen ukucken, éier een se erkläert

Am Presentatiounstext beschreift de Musée iwwerdriwwe Formen, intim Visiounen a Geste vun der Rebellioun. Dat si Ublécker, déi d’Institutioun ubitt, an net eng Interpretatioun, déi sech bei all Wierk opdrängt. Virun engem Wierk kann een och ganz einfach ufänken: d’Linnen, d’Faarwen, d’Materialien an d’Art a Weis kucken, wéi eng Form d’Fläch anhëlt. Duerno kann eng perséinlech Liesart op d’Kontextinformatioune zeréckgräifen, ouni op eng Biografie reduzéiert ze ginn.

De LaM nennt ënner anerem « Femme en robe orange et cheval bleu » vum Baya, dat op ëm 1947 datéiert gëtt. Dem Wierk no gouf et mat Gouache a Bläistëft op Pabeier gemaach a misst 74,7 × 91,6 cm. Dës Detailer ginn dem Bléck konkret Usazpunkten: d’Technik, d’Gréisst an déi am Titel genannt Elementer. Si ginn net duer, fir festzeleeën, wat d’Wierk bedeit, ma erlaben et, et ze beschreiwen, ouni him direkt en universellt Symbol oder eng vermeintlech Absicht zouzeschreiwen.

De Kontext kann dës Observatioun beräicheren. Ze wëssen, datt e Wierk aus der Kollektioun vu L’Aracine kënnt, ausgeléint gouf oder niewent Wierker vun anere Kënschtlerinnen ausgestallt gëtt, hëlleft, d’Choixe bei der Konservéierung an dem Zesummestelle vun de Wierker ze verstoen. D’Herkunft vun engem Wierk ass also eng Informatioun iwwer seng Konservéierung; de Bléck dorop hänkt och vun de Verbindungen of, déi de Parcours hierstellt.

Eng Ausstellung, fir d’Erzielung méi breet ze maachen

D’Curatrice ass d’Savine Faupin, Responsabel vun der Art-brut-Kollektioun vum LaM, zesumme mam Christophe Boulanger, Assistent an der Conservatioun vun dëser Kollektioun. De Musée kündegt e Parcours un, dee sech aus sengen eegene Sammlungen a Prête speist. Dës Verbindung vu Kollektioun a Leihgaben erlaabt et, e méi breeden Ensembel zesummenzestellen, wéi eng eenzel Institutioun et kéint, a stellt gläichzäiteg eng Grondfro: Wéi kann een Kënschtlerinne siichtbar maachen, deenen hir Praktiken, hire Status an d’Weeër, wéi si Unerkennung fannen, ënnerschiddlech sinn?

Den Titel « Singulières » lenkt d’Opmierksamkeet op eenzel Perséinlechkeeten, wärend den Ënnertitel « artistes, autodidactes, affranchies » verschidde Liesaarte proposéiert. De Pluriel ass wichteg: e léisst net zou, déi verschidde Liewensweeër mateneen ze verwiesselen. D’Iddi vun der Befreiung gehéiert zum Kader vun der Ausstellung. Si kann de Bléck op d’Kreatioun als Raum vun der Emanzipatioun an der Verännerung lenken — Themen, déi de Musée mat sengem Projet verbënnt — ouni domat all Wierk an all Liewen op dës Iddi ze reduzéieren.

D’Ausstellung ass vun Dënschdes bis Sonndes vun 11:00 bis 19:00 op. De LaM nennt en normale Präis vun 11 € an e reduzéierte Präis vun 9 €. Fir de Besuch virzebereeden, bitt de Musée och e Begleitheft zur Ausstellung un. Dës praktesch Informatioune begleeden dat Wesentlecht: sech Zäit huelen, fir dat ze kucken, wat tatsächlech ausgestallt ass, an dann z’ënnerscheeden tëscht deem, wat d’Wierk weise léisst, an deem, wat de Kontext — an d’Ausso vun der Institutioun — iwwer säi Verständnis vermëttelt.