Zu Lëtzebuerg sinn al Traktere net nëmme Sammlerstécker: Si wiesselen tëscht Atelieren, Bauerenhäff, Keefer a Begeeschterten de Besëtzer. Zu Koetschette weist dem Dennys Schuler seng Aktivitéit zwou ënnerschiddlech Realitéiten: e Geschäft mat Occasiounsgefierer, déi am Ëmlaf sinn, an eng perséinlech Sammlung. D’Vermëttlung vum landwirtschaftleche Patrimoine leeft awer och iwwer speziell Ariichtungen ewéi de Musée zu Peppeng.
Eng privat Sammlung, e kommerzielle Bestand
An enger Scheier zu Koetschette huet den Dennys Schuler senger Schätzung no tëscht 300 a 400 al Trakteren, esou de Portrait, deen an der L’essentiel publizéiert gouf. D’Maschinne stamen aus verschiddene Joerzéngten: vun de Modeller aus der Zäit ëm 1905 bis zu deenen aus den 1960er Joren. Dobäi kommen och méi nei Gefierer, déi nach ëmmer am Asaz sinn. De Proprietär seet, datt bal all d’Traktere fahrbereet sinn.
Dës Zuel bedeit awer net, datt et sech ëm eng Sammlung handelt, déi onverännert bleiwe soll. An der Scheier steet de Bestand vun Old Tractor, dem Schuler senger Entreprise, déi Maschinnen opkeeft a weiderverkaf. Hie seet, datt hien eng zwanzeg Gefierer separat doheem fir seng privat Sammlung behält. Den Ënnerscheed ass wichteg: E Raum voller Traktere kann un e Musée erënneren, ma de Bestand, deen hei beschriwwe gëtt, ass och e Geschäftsmëttel, bei deem Gefierer dobäikommen an nees fortginn.
De Schuler huet dem Medium och den Tempo vun den Transaktioune beschriwwen: Hie seet, datt hien am Duerchschnëtt 400 Trakteren d’Joer verkeeft a keeft. Dat ass e vun him genannte jäerlechen Ëmsaz, deen net mam Bestand zu engem bestëmmten Zäitpunkt gläichzesetzen ass. D’Keefer kënnen a Chargë vun 20 bis 30 Traktere gemaach ginn, déi heiansdo op méi Sattelzich transportéiert ginn. An engem ugrenzenden Atelier kann un der Mechanik geschafft ginn; aus dem Reportage geet net ervir, datt all Akaf déiselwecht Restauratioun duerchleeft.
Mechanik, déi zu ganz ënnerschiddleche Präisser gehandelt gëtt
Den Alter eleng bestëmmt net de Wäert vun engem alen Trakter. Am Artikel vun der L’essentiel bréngt de Schuler d’Präisser mam Alter an der Raritéit vun den Ersatzdeeler a Verbindung. Hie nennt eng Präisspann vu 500 oder 1 000 Euro bis zu 130 000-150 000 Euro fir e Lanz Bulldog Routier. Dat si Präisser, déi de Verkeefer nennt, keng allgemeng Tariffer an och keng onofhängeg Schätzung: Den Zoustand vun der Maschinn, hir Ausféierung an d’Nofro kënnen an enger konkreter Transaktioun eng Roll spillen.
Fir eng Maschinn nees a Stand ze setzen, brauch een och praktescht Kënnen. Am Artikel gëtt e Mechaniker beschriwwen, deen an der Scheier niewendrun um Kolbe vun engem ale Fahr schafft. Eng Maschinn ze restauréieren heescht also méi, wéi just hir Silhouette ze erhalen: Et muss een un hiren Deeler schaffe kënnen an aschätzen, ob se funktionéiere kann. Datt d’Maschinn funktionéiere bleift, verbënnt de Sammlerstéck mat der landwirtschaftlecher Maschinn, där hire Wäert och doranner läit, datt se nach ëmmer eppes leeschte kann.
D’Aktivitéit beschränkt sech net op Trakteren. De Schuler erkläert, datt Old Tractor och modern landwirtschaftlech Gefierer, Unhänger an Accessoirë verkeeft. Hie seet, datt hien eleng ugefaangen huet an haut fënnef Leit beschäftegt; fir d’nächst Joer wier eng zousätzlech Astellung virgesinn. Hien ernimmt och al Autoen a Motorrieder, déi heiansdo mat Chargë vun Trakteren opkaaft ginn. Dës Diversitéit hëlleft, d’Logik vun der Entreprise ze verstoen: En aalt Gefier kann e Sammlerstéck sinn, awer och eng Wuer, där hiren Akaf vu Chargen a Geleeënheeten ofhänkt.
Keefer iwwer d’Grenzen eraus
Dem Schuler no sinn d’Keefer meeschtens Baueren, Leit mat Päerd, privat Sammler oder Chaufferen, déi sech fir dës Gefierer begeeschteren. Hie behaapt, ongeféier 30 % vun den Trakteren zu Lëtzebuerg an 30 % an Däitschland ze verkafen; de Rescht geet ënner anerem a Frankräich, an d’Belsch an an aner Länner.
Am Portrait ass och vu Visiteuren aus den Nopeschlänner, aus Schweden oder aus Brasilien rieds. D’Scheier zu Koetschette kann also och iwwer hir kommerziell Funktioun eraus Neigier ausléisen, och wann am Artikel preziséiert gëtt, datt et kee Musée ass. Dem Schuler no féieren e puer Visiten zu Akeef. Erhalen a verkafen treffen hei also openeen, ouni datselwecht ze sinn: Eng al Maschinn ze gesinn, kann Loscht maachen, se ze kafen, ma d’Visiteure gesinn net onbedéngt eng permanent Sammlung, déi fir d’Ausstellung zesummegestallt gouf.
Eng aner Approche zum Patrimoine zu Peppeng
De Musée rural et artisanal zu Peppeng bitt eng aner Approche. An der Presentatioun vu Visit Luxembourg sinn Hiewen an aner landwirtschaftlech Maschinnen ernimmt, vun deenen der e puer nach funktionéieren, souwéi Erklärungen dozou, wéi fréier geséint an d’Recolte gemaach gouf. D’Plaz setzt d’Geschier an e méi breede Kontext: manuell Aarbecht, Liewen um Land an Handwierk.
Déi zwou Plaze soll een net matenee verwiesselen. De Musée zu Peppeng ass eng Visiteplaz, déi dem Liewen um Land an den Handwierksberuffer gewidmet ass; den Hangar vun Old Tractor ass eng privat Aktivitéit, an där Maschinne gelagert a verkaf ginn, nieft enger separater privater Sammlung. Deen een erméiglecht eng historesch Auerdnung, deen anere bréngt Gefierer tëscht Verkeefer a Keefer an den Ëmlaf. Béid maachen Maschinne siichtbar, déi an der Landwirtschaft am Asaz waren, ma hir Funktiounen an d’Zougangsbedéngunge sinn net déiselwecht.
Fir jiddereen, deen sech fir al Trakteren interesséiert, mécht dësen Ënnerscheed aus, wat ee vun hinne léiere kann: D’Presentatioun am Musée ordent d’Geschier an d’Geschicht vun de ländleche Praktiken an; den Hangar vun Old Tractor ass e kommerzielle Raum, an deem de Bestand sech verännert. De Patrimoine vun der Mechanik gëtt also net nëmmen op eng Aart a Weis erhalen. Hie läit an den Objeten, an de Gesten, déi néideg sinn, fir se a Stand ze halen, an an de Plazen, wou ee se gesi kann — oder wou se nees an den Ëmlaf bruecht ginn.
Referenzen
- « Il récolte, bichonne et revend des centaines de vieux tracteurs » — L’essentiel
- « Rural museum » — Visit Luxembourg
E Lanz Bulldog, fotograféiert op enger Trakterrallye zu Vallendar an Däitschland am Juli 2007. Archivfoto, ouni Zesummenhang mam aktuelle Bestand vun Old Tractor.
