Varna: Wat d’Gold aus de Griewer iwwer d’Virgeschicht verréit

D’Nekropol vu Varna, déi 1972 entdeckt gouf, ëmfaasst Dausende Goldobjeten, Griewer mat ganz ënnerschiddlechem Räichtum a symbolesch Griewer. Wat verroden dës Spueren iwwer dës prehistoresch Gesellschaft?

1972 hunn Aarbechten an der Industriezon vu Varna, un der bulgarescher Küst vum Schwaarze Mier, eng aussergewéinlech prehistoresch Nekropol opgedeckt. Knapp 300 Griewer, ronn 3 000 Goldobjeten a Griewer ouni Läich bilden hei vill méi wéi e Schatz: e seelene Bléck op Statusënnerscheeder, Handwierkskënnen an den Austausch an enger Gesellschaft, déi méi wéi sechs Joerdausende al ass.

D’Nekropol staamt aus dem Chalkolithikum, enger Iwwergangszäit, an där d’Gemeinschafte souwuel Steen wéi och déi éischt Metaller benotzt hunn. D’Gold vu Varna gehéiert zu de fréisten a bedeitendste bekannte Sammlunge vu veraarbechtem Gold. Et handelt sech also net ëm eng rezent Entdeckung, mee ëm eng archeologesch Plaz, déi viru méi wéi fofzeg Joer opgedeckt gouf an där hire materielle Räichtum weiderhin eng grondleeënd Fro beliicht: Wat kann een aus Géigestänn, déi bei den Doudegen néiergeluecht goufen, iwwer d’Liewe vun de Liewege schléissen?

Eng Nekropol, net en eenzelt Graf

D’Plaz gouf am Oktober 1972 duerch Zoufall entdeckt, wéi e Maschinneféierer, de Raycho Marinov, bei Aarbechten op al Géigestänn gestouss ass. Déi archeologesch Fuerschungen hunn duerno eng grouss Nekropol am Weste vu Varna opgedeckt. Dem Tourismusbüro vun der Stad no goufen do 294 Griewer identifizéiert; ronn 30 % vun der geschätzter Fläch vun der Plaz sinn nach net ausgegruewen.

An de Griewer gouf eng grouss Villfalt u Géigestänn fonnt: Goldschmuck, Kofferwierksgeschier, Keramik, Klingen aus Flint oder Obsidian, Pärelen a Muschelen. Déi ronn 3 000 Goldartefakte weien zesumme bal sechs Kilogramm. Hiren Interessi läit net nëmmen an hirer Zuel. Datt se a verschiddene Griewer fonnt ginn an a villen aneren net, erlaabt et, d’Begriefnespraktike bannent därselwechter Gemeinschaft mateneen ze vergläichen.

D’Datéierung vun der Plaz variéiert jee no Quell. D’Tourismusbüro vu Varna nennt eng Zäitspan tëscht 4600 an 4200 virun eiser Zäitrechnung. Entscheedend ass manner dat genee Joer wéi den héijen Alter vun dësem Komplex, deen e beweis, datt d’Goldveraarbechtung scho beherrscht gouf, laang virun den éischte grousse ägypteschen Dynastien.

D’Gold weist eng Hierarchie, erzielt awer net dat ganzt Liewen

D’Verdeelung vun de Géigestänn ass ganz ongläich. Nëmmen an engem Deel vun de Griewer gouf Gold fonnt, a verschidde Griewer enthalen e groussen Deel vun de gebuerge Stécker. D’Graf 43 stécht besonnesch duerch d’Quantitéit an d’Qualitéit vu senge Bäigaben ervir. Et huet de Skelett vun engem erwuessene Mann enthalen, begleet vu räichem Schmuck a Goldobjeten.

Dëst Graf weist, datt dëse Mann eng aussergewéinlech Begriefnesbehandlung krut. Eleng dovun aus kann een awer net bestëmmen, ob hien e Leader, eng reliéis Autoritéit oder eng Persoun mat enger anerer Roll war. Dat si méiglech Interpretatiounen, awer keng Identitéiten, déi duerch d’Géigestänn nogewise sinn. D’Graf seet méi zouverlässeg eppes iwwer de Statusënnerscheed aus wéi doriwwer, wéi d’Muecht am Alldag ausgeüübt gouf.

De Verglach tëscht de Griewer ass also wäertvoll, huet awer seng Grenzen. E räicht Graf ass kee komplett Bild vun der Gesellschaft: Et weist, wat d’Angehéiereg erauszesetzen gewielt hunn, no Praktiken, deenen hir Bedeitung net ëmmer kloer ass. D’Archeologe verfügen hei iwwer materiell Hiweiser, net iwwer en direkten Zeiebericht zu de Reegelen, dem Glawen oder de Bezéiungen tëscht de Mënschen.

Déi eidel Griewer maachen d’Interpretatioun méi komplex

Verschidde Griewer enthalen kee Skelett, mee Bäigaben. Esou Anlagen nennt een Kenotaphen, e Begrëff fir e symbolescht Graf ouni Läich. Zu Varna gehéieren der e puer zu deene mat de meeschte Goldobjeten; aus Leem geformte Stécker erënneren ausserdeem u Gesiichter oder un eng mënschlech Presenz.

De Kontrast ass wichteg: De Begriefnesräichtum ass net ëmmer mat engem Kierper verbonnen, deen op där Plaz begruewe gouf. Dës Griewer weisen, datt d’Géigestänn net einfach als perséinleche Besëtz gelies kënne ginn, deen nieft sengem Besëtzer placéiert gouf. Si sinn Deel vu rituellen oder erënnerungsbezunnen Handlungen, deenen hir genee Bedeitung nach ëmmer diskutéiert gëtt. Hir Presenz erweidert d’Hypotheesen iwwer d’Begriefnespraktiken, ouni eng eenzeg Erklärung ze liwweren.

Austausch an Techniken wäit iwwer Varna eraus

Koffer a Gold sinn en Zeie fir eng entwéckelt Metallproduktioun. D’Materialie ginn och Hiweiser op Verbindungen zu anere Regiounen. Mëttelmiermuschele vum Typ Spondylus, déi an de Griewer fonnt goufen, sinn en Indiz fir Kontakter iwwer grouss Distanzen. Hir genee Funktioun, notamment d’Iddi, datt se als Geld gedéngt hätten, bleift eng Interpretatioun an ass net eleng duerch hir Presenz nogewisen.

Den Ursprong vum Koffer gëtt en anere Referenzpunkt. D’Presentatioun vun der Plaz duerch d’Tourismusbüro vu Varna féiert de benotzte Koffererz op d’Géigend vu Stara Zagora, an der Regioun Sredna Gora, zeréck. Dat léisst drop schléissen, datt d’Gemeinschaften, déi mat der Nekropol verbonne waren, net isoléiert waren: Rohmaterialie goufen transportéiert oder Géigestänn a Mënsche sinn tëscht verschiddenen Territoirë gereest. Déi materiell Spueren weisen op Verbindungen hin, ginn awer net duer, fir d’Weeër oder d’Reegelen vun dësem Austausch genee ze rekonstruéieren.

D’Nekropol erlaabt et esou, verschidde Moossstiewen zesummenzebréngen. An engem Graf weisen d’Géigestänn op Ënnerscheeder an der Behandlung hin; um Niveau vun der Plaz zeechne se eng Begriefneshierarchie; um Niveau vun de Regioune weisen d’Materialien op Kontakter an eng spezialiséiert Produktioun hin. En Deel vun de fonnten Objeten ass haut am Archeologesche Musée vu Varna an am Nationalmusée fir Geschicht zu Sofia ausgestallt. Hire Kontext, méi wéi hire Glanz eleng, erkläert, firwat dës Plaz eng zentral Roll an der Fuerschung iwwer déi europäesch Virgeschicht spillt.