An der Diskussioun iwwer d'Steiere vun de Frontaliere sti sech zwou Weeër géintiwwer, fir d’Besoine vun der grenziwwerschreidender Aarbecht ze finanzéieren. De lëtzebuergesche Finanzminister Gilles Roth refuséiert eng Steierretrocessioun, déi hien engem „Chèque en blanc“ gläichsetzt, schwätzt sech awer fir e lëtzebuergesche Bäitrag u konkrete Projeten aus. Den Ënnerscheed läit grad esou vill doran, fir wat d'Sue bestëmmt sinn, wéi doran, wien iwwer hiren Asaz decidéiert.
Op enger Konferenz vun der Fondation Bassin Minier, déi den 10. November 2026 an der Chambre de Commerce organiséiert gouf, huet de Roth d’Wichtegkeet vun de Frontaliere fir déi lëtzebuergesch Wirtschaft unerkannt. Hien huet refuséiert, datt en Deel vun de Recetten ouni genee Zweck iwwerwise gëtt. De LSAP-Deputéierte Franz Fayot huet sech fir e Bäitrag ausgeschwat, egal ob a Form vun enger Steierretrocessioun oder engem grenziwwerschreidende Fong. De franséischen Ambassadeur zu Lëtzebuerg, Christophe Bouchard, huet begréisst, datt den Dialog weidergeet, ouni en Accord unzekënnegen.
Zwee Mechanismen, zwou Entscheedungen iwwer d'Suen
Bei enger Steierretrocessioun gëtt en Deel vun de Steierrecetten, déi an engem Land erhuewe goufen, no gemeinsam ofgemaachte Modalitéiten an en anert Land iwwerwise. An der franséisch-lëtzebuergescher Debatt geet et ëm d’Iddi, datt d’Land, an deem e Frontalier schafft, en Deel vun de Recetten, déi mat senger Aktivitéit verbonne sinn, un d’Land zeréckgëtt, an deem hie wunnt, oder u Gemengen aus deem Land. De Saz, déi betraffe Recetten an d’Begënschtegt géifen duerch en Accord festgeluecht ginn: Et geet net ëm eng automatesch Remboursement, déi dem Salarié ausbezuelt gëtt.
Bei der Finanzéierung vu Projeten ass et anescht. Déi zwee Länner kënnen zu bestëmmten Infrastrukturen oder Servicer bäidroen, mat engem festgeluechte Montant an Zweck. D’Sue si dann un eng bestëmmten Ausgab gebonnen an net un en allgemengen Undeel vun de Steierrecetten. E grenziwwerschreidende Fong kéint eegene Reegelen ënnerleien: Den Numm eleng mécht en net gläichwäerteg mat enger Steierretrocessioun oder enger Linn fir d’Kofinanzéierung vun Aarbechten.
Dës Wiel, wéi d'Sue verdeelt ginn, spigelt sech an de Positiounen erëm, déi an der Debatt vertruede goufen. De Roth setzt op gezilt Bäiträg a refuséiert eng Iwwerweisung, déi senger Meenung no net genuch encadréiert ass. De Fayot mengt, datt eng Bedeelegung néideg ass an datt een iwwer d’Instrument diskutéiere kann. Bei hirem Sträit geet et also net einfach drëm, ob zesummegeschafft gëtt, mee ëm d’Form vum Bäitrag, seng Kontroll an d’Besoine, déi en ofdecke soll.
Eng Finanzéierung fir den Transport ass schonn virgesinn
Fir d’Mobilitéit gëtt et schonn e finanzielle Kader fir déi franséisch-lëtzebuergesch Zesummenaarbecht. An hirem gemeinsame Communiqué vum Januar 2025 hunn de lëtzebuergesche Mobilitéitsministère an d’Région Grand Est en Enveloppe vun 230 Milliounen Euro presentéiert, déi Lëtzebuerg fir Projeten a Frankräich bereetstellt: 220 Millioune fir d’Eisebunn an 10 Millioune fir d'Stroossen. D’Finanzéierung vun de betraffene Projeten ass zu gläichen Deeler vun deenen zwee Länner virgesinn. Déi entspriechend bilateral Enveloppe belafe sech domat op 460 Milliounen Euro, dovun ass d’Hallschent lëtzebuergesch.
Dës Montante bezéie sech op de Finanzéierungskader vun de Projeten. Déi 230 Millioune sinn de lëtzebuergeschen Undeel; an de 460 Millioune sinn dëse Bäitrag an de franséischen Undeel schonn abegraff. D’Opdeelung zu 50-50 gëllt fir déi betraffen Operatiounen, wärend hir Ëmsetzung sech iwwer e puer Joer erstreckt.
D’Projeten illustréieren d’Logik vun dëser zweckgebonnener Finanzéierung. De Kooperatiounsprotokoll vun 2018 a säin Addendum vun 2021 ënnerstëtzen ënner anerem den Ausbau vun der Eisebunnsstreck Metz-Thionville-Lëtzebuerg. De lëtzebuergesche Bäitrag finanzéiert och Stroosseprojeten, déi am Kader vun der Partnerschaft virgesi sinn. D’Région Grand Est an déi franséisch Staatsdéngschter bedeelege sech un der Ëmsetzung op franséischer Säit, wärend d’Direction régionale de l’environnement, de l’aménagement et du logement (DREAL) d’Aarbechtsgruppen zum Transport am Kader vun dëser Zesummenaarbecht koordinéiert.
D’DREAL deelt mat, datt sech déi éischt Phas vum Eisebunnsprojet 2026 doran ausdréckt, datt no der Verlängerung vun de Quaië méi laang Zich no an no agesat ginn. De Fortgang hänkt vun zousätzleche Studien an Amenagementer of. Dës Aarbechte reagéieren op de konkrete Verkéiersdrock am Norde vu Loutrengen, deen ënner anerem mam Zouwuess vun der grenziwwerschreidender Beschäftegung zesummenhänkt. Si weisen, wéi eng Finanzéierungsdecisioun op eng bestëmmte Transportkapazitéit ausgeriicht ka sinn, ouni dowéinst all ëffentlech Ausgaben an de betraffenen Territoiren ofzedecken.
Wat d’Finanzéierung vu Projeten reegelt – a wat se oppe léisst
Fir d’Frontaliere weist sech den Ënnerscheed an der Aart vun den Ausgaben, déi finanzéiert ginn. Eng Eisebunnsstreck mat méi Kapazitéit oder en Amenagement vun enger Strooss kann de Verkéier op enger bestëmmter Streck verbesseren. Bei enger Steierretrocessioun géif en Accord, wann en d’Modalitéite festleet, deem anere Land oder senge Gemengen en Deel vun de Recetten zoukommen doen, deen op eng aner Aart a Weis kéint agesat ginn. A béide Fäll géif den konkreten Effekt vun de Montanten, de gewielte Projeten an den Zäitpläng ofhänken.
D’Mobilitéit ass e gemeinsame Besoin, dee sech kloer benenne léisst; d’Budgets vun de Gemengen decken e méi breede Beräich of. Bei der Wiel vum Instrument stellen sech also zwou Froen, déi matenee verbonne sinn: Wien decidéiert, wéi d'Sue benotzt ginn, a wéi eng Besoine wëllen d’Partner zesumme finanzéieren? Do geet d’Debatt iwwer de Montant vun enger méiglecher Iwwerweisung eraus.
Op der Konferenz gouf keen neie Steieraccord ugekënnegt. De Bouchard huet betount, datt verschidde Meenungen niewent Gespréicher tëscht Fransousen a Lëtzebuerger bestoe kënnen. Fir d’Awunner op béide Säite vun der Grenz ass déi nächst Entwécklung, déi et ze verfollegen ass, also manner eng politesch Formel wéi eng konkret Decisioun: ob Verhandlungen iwwer eng Steierretrocessioun, e Fong oder aner Kooperatiounsprojeten opgemaach ginn a wéi eng Reegelen d’Begënschtegt bestëmmen.
Referenzen
- RTL: Debatt iwwer d'Steierretrocessioun tëscht Frankräich a Lëtzebuerg
- Lëtzebuerger Regierung: franséisch-lëtzebuergesch Zesummenaarbecht a Mobilitéitsfinanzéierungen
- DREAL Grand Est: franséisch-lëtzebuergesch Zesummenaarbecht am Transportberäich
En TER Lëtzebuerg–Nancy op der Gare vun Diddenuewen, am Juni 2019. Archivfoto.






