2012 goufen déi zwee Kamäiner vun der Arbed tëscht Belval a Suessem aus Sécherheetsgrënn vun 150 op 40 Meter erofgesat, esou RTL. Dës Verännerung steet haut am Mëttelpunkt vun enger Debatt iwwer de Patrimoine: De Kulturminister Eric Thill ass der Meenung, datt déi néideg Elementer vun Authentizitéit fir en nationale Schutz net méi do sinn. Mee datt si net op dës Schutzklasséierung ziele kënnen, heescht net, datt d’Démolitioun decidéiert ass. D’Zukunft vun den Tierm hänkt och dovun of, wiem se gehéieren a wéi eng Méiglechkeete bestinn, hiren Erhalt ze finanzéieren.
Eng verännert industriell Silhouette
D’Kamäiner sinn net méi déi 150 Meter héich Strukturen, déi fréier de Site dominéiert hunn. Hir Kierzung huet hir Form verännert, hir Geschicht awer net ausgeläscht: Si bleiwen materiell Zeie vun der Stolindustrie, déi de Süde vum Land gepräägt huet. Do läit d’Schwieregkeet. De Gediechtneswäert vun engem Relikt a seng Zouloossung zu enger bestëmmter Schutzkategorie falen net onbedéngt zesummen.
An der parlamentarescher Kulturkommissioun huet den Eric Thill erkläert, datt d’Authentizitéit vun de Kamäiner a sengen Aen net méi duergeet, fir se als nationale Patrimoine klasséieren ze loossen. Seng Aschätzung baséiert op der Verännerung vun 2012. Dës Positioun vum Minister zur Uwendung vun de Klasséierungskrittäre gëtt vu RTL rapportéiert.
Authentizitéit a Gediechtnes bedeiten net datselwecht
Den Institut national pour le patrimoine architectural (INPA) beschreift den architektonesche Patrimoine als eng Sammlung vun Immobilien, déi Zeie vun der Geschicht sinn. Zu senge Critèrë gehéiert d’Authentizitéit: Eng Immobilie muss Elementer aus hirer Zäit erhalen hunn. Den Institut nennt och d’Industrie-, Wirtschafts- oder Wëssenschaftsgeschicht, duerch déi e Gebai zum Zeie vun der technescher Entwécklung vun enger Regioun ka ginn.
Dës Dimensioune maachen d’Spannung ronderëm d’Kamäiner däitlech. Hir Verbindung mat der Industriegeschicht vum Süde vu Lëtzebuerg kann hire Patrimoinewäert ënnersträichen; hir Héicht dogéint gouf staark verännert. D’Bedeitung vun hirem Gediechtnes unzeerkennen, heescht also net automatesch, datt een zum Schluss kënnt, si géifen d’Konditioune fir eng national Klasséierung erfëllen. An d’Verännerung eleng geet net duer, fir hire ganze Wäert ze beschreiwen: Si ass en Deel vun der Debatt, awer kee Verdikt, dat den INPA an dësem besonneschen Dossier gesprach huet.
Den INPA erkläert, datt d’Bewäertung vum Patrimoine op historescher Recherche, Observatioune vun de Gebaier a verschiddene wëssenschaftleche Critèrë berout. Seng Presentatioun beschreift den allgemenge Kader, an deem den Institut schafft; si ass keng publizéiert Expertise iwwer dës zwee Kamäiner. Fir d’Debatt ze verstoen, ass den Ënnerscheed méi einfach: Eng Industriegeschicht kann an d’Bewäertung afléissen, wärend d’Authentizitéit eng Bedingung bleift, déi de Minister hei als net erfëllt ugesäit.
D’Klasséierung léist d’Fro vum Proprietär net
Eng aner Trennungslinn weist sech an den Aussoe vum Eric Thill: De Kulturministère ass net Proprietär vun den Terrainen, op deenen d’Tierm stinn. RTL nennt Agora an de Fonds Belval als betraffe Proprietären. De Minister weist domat drop hin, datt eng Positioun zum Schutz vum Patrimoine eleng net duergeet, fir iwwer dat materiellt Schicksal vun enger Immobilie ze entscheeden.
Dem RTL säi Bericht no wëll Agora net méi an d’Kamäiner investéieren, an d’Gemeng Suessem wëll se net geschenkt kréien. Dës Positioune loossen eng konkret Fro op: Wéi en Acteur géif e Projet fir den Erhalt droen, a mat wéi enge Mëttelen? De Reportage nennt kee Restauratiounsbudget. Dofir kann een d’Debatt net an e finanzéierte Plang ëmwandelen an och net behaapten, datt et schonn eng Léisung gëtt.
De Piraten-Deputéierte Marc Goergen huet sech fir eng Iwwerdroung oder eng alternativ Finanzéierung ausgeschwat an de Lien a Fro gestallt, deen hien tëscht offiziellem Schutz an Erhalt gesäit. Dat ass eng politesch Propositioun, net datselwecht wéi eng Zouso vum Fonds Belval, fir Aarbechten ze finanzéieren. De Minister huet sengersäits op den Ënnerscheed tëscht engem feelende nationale Schutz an enger veruerdenter Démolitioun higewisen: Datt d’Kamäiner net klasséiert sinn, heescht net, esou seng Ausso, datt se ofgerappt musse ginn.
Dësen Ënnerscheed vermeit zwee géigesätzlech Feelschlëss. Eng Klasséierung ass net u sech e Restauratiounsbudget; eng feelend Klasséierung ass keng Erlaabnis fir ofzerappen. Fir den Erhalt brauch et e Projet, deen en Acteur mat de néidege Mëttelen dréit, an eng Decisioun iwwer déi zukünfteg Notzung vun de Strukturen. D’ëffentlech Debatt, iwwer déi RTL bericht, entscheet dës Etappen net.
Eng Motioun waart nach op d’Debatt am Parlament
D’Thema deelt och d’Parteien, déi an der Kommissioun vertruede sinn. RTL no hu CSV, LSAP a Piraten sech fir d’Renovatioun ausgeschwat. RTL mellt, datt och Vertrieder vun Agora vun der Bautenkommissioun gehéiert goufen. Dem Marc Goergen seng Motioun soll duerno an enger Plenière behandelt ginn: De Bericht annoncéiert nach kee Resultat vun enger Ofstëmmung.
Am Dossier stinn also Froen niefteneen, déi sech a verschiddene Vitessen entwéckelen. Den historesche Wäert an d’Critèrë vun der Authentizitéit gehéieren zur Bewäertung vum Patrimoine; Proprietéit a Finanzéierung bestëmmen, ob e Projet ëmgesat ka ginn; d’Parlament kann sengersäits d’politesch Debatt weiderféieren. Wann een dës Froen anenee vermëscht, entsteet den Androck, eng Äntwert op déi eng géif déi aner automatesch regelen.
Bei de Kamäiner vun der Arbed ass d’Erënnerung un d’Industrie also e Grond, sech unzekucken, wat nach do ass, mee si ass eleng kee Mechanismus fir den Erhalt. Direkt geet et ëm d’Fro, ob en Acteur an e Projet d’Responsabilitéit iwwerhuele kënnen, wärend den nationale Schutz ëmstridden ass an d’finanziell Responsabilitéiten am Mëttelpunkt vun der Debatt bleiwen.
Referenzen
- RTL, Debatt iwwer d’Zukunft vun den ale Kamäiner vun der Arbed
- INPA, Service de l’inventaire du patrimoine architectural
Déi zwee Kamäiner vu Belval no hirer Kierzung, am November 2012. Archivfoto.
Les Meloures — Tierm Belval gekierzt — Wikimedia Commons — CC BY-SA 3.0.
