Eng Legend schéngt dacks fir sech selwer ze schwätzen: D’Circé verzaubert, d’Cassandre seet eng Katastroph viraus, d’Pandore mécht eng Këscht op. Mee dës Figuren hunn eis duerch Erzielungen erreecht, déi vun anere gepräägt goufen. An « Lilith & Cie » léint d’Chloé Delaume hinnen d’éischt Persoun a mécht aus dësem Wiessel vun der Stëmm eng Fro vum Liesen: Wat gëtt aus enger Geschicht, wann déi, déi eng Roll dran huet, endlech hir Versioun dovunner erziele kann?
Néng Stëmmen, vu Lilith bis Buffy
Am Buch kommen néng Figuren zesummen: Lilith, Circé, Héra, Médée, Artémis, Cassandre, Pandore, d’Sirenen an d’Buffy Summers, d’Vampirjägerin aus der Televisiounsserie. D’Zesummestellung bréngt esou Gëttinnen, Wiesen an Heldinnen aus ënnerschiddlechen Traditioune beieneen, bis hin dozou, datt eng Ikon aus der Popkultur an d’Noperschaft vu mythologesche Personnagë kënnt.
De gemeinsame Punkt ass also keen antiken Urspronk. Buffy erënnert am Géigendeel drun, datt Erzielungen, déi Figuren an der kollektiver Virstellung verankeren, sech net op griichesch Mythen oder al Legende beschränken. An der Presentatioun vum Verlag stinn dës Personnagë fir eng gemeinsam Erfarung: Si goufen vun anere beschriwwen, interpretéiert an heiansdo verzerrt. D’Chloé Delaume äntwert hinnen mat enger Rei vu Monologen, also Wuertmeldungen, déi all vun enger Figur gedroe ginn.
Am Titel steet d’Lilith un éischter Stell. Dem Seuil no gëtt si aus Leem geschafen, zur selwechter Zäit wéi den Adam, refuséiert him ze ënnerwerfen a wielt den Exil. Hir Geschicht ass en éischte Referenzpunkt, fir de Projet ze verstoen: D’Revolte fänkt net onbedéngt mat enger Victoire oder enger Wiederguttmaachung un, mee mat enger Refus, déi der zougewisener Plaz entgéintwierkt.
Vun der Figur zur Erzielerin
Eng Figur ass net nëmmen dat, wat si an enger Handlung mécht. Si ass och dat, wat déi successiv Erzielungen aus hir maachen: Wéi eng Handlunge ginn zeréckbehalen, wéi eng Ausso gëtt weiderginn, wéi eng Motiver ginn zu hirer Definitioun. Wann dës Figuren d’Erzielung uvertraut kréien, verréckelt dat dës Autoritéit. Si sinn net méi nëmmen de Sujet vun enger Geschicht; si ginn zu hire Stëmmen.
Dës Form ass wichteg, well et net dorëms geet, eng Legend nach eng Kéier vun dobaussen ze erzielen. De Monolog mécht Plaz fir eng situéiert Versioun, déi vun där gedroe gëtt, déi d’Geschicht zu enger Hex, enger Gefor, engem Affer oder enger Warnung gemaach huet. Bei der Cassandre zum Beispill erënnert den Numm un eng Figur, där hir Ausso op de Glawen stéisst, deen een hir schenkt. Hei gëtt et selwer zu engem Bestanddeel vum Konzept, datt si zu Wuert kënnt, ouni datt een den Inhalt vun hirem Monolog verrode muss.
Dës Approche bedeit net, datt d’Buch eng originell an onbestridde Versioun vun de Mythe restauréiert. Dës Geschichten hunn a ville verschiddene Formen zirkuléiert; dem Delaume säin Text ass eng zäitgenëssesch Neiversioun. Den Ënnerscheed ass einfach: Et geet net drëm, eng al Interpretatioun duerch eng definitiv Wourecht ze ersetzen, mee d’Muecht, Geschichten ze erzielen an nei ze interpretéieren, siichtbar ze maachen.
Vu Mythen zu den Duerstellunge vun haut
De Verlag beschreift d’Monologen als eng Mëschung aus Mythologie, Popkultur, ätzendem Humor a Revolt. Hie verankert dat Ganzt an der Fro, wéi Erzielungen d’Duerstellunge vum Weiblechen prägen a wéi Muechtverhältnisser sech doran aschreiwe kënnen. Dat ass eng redaktionell Presentatioun vum Projet, kee kritescht Uerteel iwwer d’Wierkung vun all eenzelne Text.
D’Zesummestellung vun de Personnagë mécht et méiglech, dës Fro a verschiddene Beräicher ze stellen. Déi antik Figuren kommen aus Geschichten, déi scho villfach nei geschriwwen an interpretéiert goufen; Buffy staamt aus engem Fernseeowierk vum Enn vum XX. Joerhonnert. Si zesummenzebréngen, mécht se net identesch. Et weist éischter drop hin, datt d’Ausernanersetzung ëm eng Figur iwwer verschidde Medien an Zäitalter weidergeet: Eng Serie, e Gedicht, eng Legend oder e Buch kënnen all e Bild vermëttelen an et veränneren.
D’Illustratioune vum Pénélope Bagieu begleeden d’Sammlung. Seuil beschreift se als Biller, déi Symboler an Attributer op d’Wesentlecht verdichten, wéi Tarotkaarten. Dës Informatioun erkläert de Prinzip, geet awer net duer, fir hir visuell Ëmsetzung am Detail ze bewäerten. D’Buch verbënnt also Text an Illustratioun, ouni datt een dës Approche op en einfache Kleederwiessel fir bekannt Heldinnen reduzéiere kann.
Eng Invitatioun fir nei ze liesen, net d’Enn vun der Geschicht
« Lilith & Cie » riicht sech u Lieserinnen a Lieser, déi vläicht schonn e puer vun den Nimm kennen, awer net all Traditioune beherrsche mussen, fir d’Iddi ze verstoen: de Personnagë lauschteren, déi an den Erzielungen dacks an den Hannergrond geréckelt goufen. Fir verschidde Leit ass d’Buffy e vertrauten Zougang; déi aner Figuren erënneren drun, datt Mythen aktiv Materialien bleiwen, déi nach laang no hirer Entstehung opgegraff an diskutéiert ginn.
D’Neiueegnung, déi de Verlag annoncéiert, setzt der Debatt iwwer dës Personnagë keen Enn. Si lenkt d’Opmierksamkeet op eng méi grouss Fro: Wien huet d’Recht, eng Figur ze interpretéieren, a wat ännert sech, wann een hir d’Erzielung uvertraut? D’Chloé Delaume entwéckelt hir Äntwert a néng Wuertmeldungen, während d’Illustratioune vum Pénélope Bagieu eng aner Form vun Duerstellung dobäisetzen. D’Buch presentéiert sech also manner als en Inventaire vu Legenden, wéi als eng Propos, fir d’Geschichten ze liesen, déi eis weiderhi vu Frae erzielen.
Quellen
- Éditions du Seuil, « Lilith & Cie »
- France Inter, Presentatioun vu « Lilith & Cie » mam Pénélope Bagieu
Chloé Delaume. Archivfoto.
