E Wunnuert auswielen, eng Persoun bestëmmen, déi am eegenen Numm schwätzt, a festleeën, wéi eng Behandlungen ee wëllt – dat sinn dräi verschidde Schrëtt. Zu Lëtzebuerg hëlleft et, se auserneenzehalen, fir de Wëlle vun enger eelere Persoun ze respektéieren, wann hir Gesondheet oder hir Fäegkeet, sech auszedrécken, sech verännert.
Dës Fro stoung am Mëttelpunkt vum drëtten Ethikdag, deen néng lëtzebuergesch Gestionnairen organiséiert hunn, dorënner Servior, Elisabeth Senior an d’Fondation Jean-Pierre Pescatore. Am Reportage vu RTL Lëtzebuerg geet et ëm d’Schwieregkeeten, déi entstoe kënnen, wann eng Persoun refuséiert, an e Fleegeheem ze goen, oder wann hir Wënsch zu Behandlungen eréischt méi spéit interpretéiert musse ginn. D’Instrumenter fir Gesondheetsentscheedunge bidden Orientéierung, si sinn awer weder en Heemvertrag nach eng generell Vollmacht fir all Liewensberäicher.
Den Antrëtt an e Fleegeheem refuséieren: eng separat Fro
Den Antrëtt an eng Wunnstruktur betrëfft de Wunnuert an d’Organisatioun vum Alldag. Eng Patienteverfügung déngt dogéint dozou, am Viraus Wënsch zur medezinescher Betreiung festzehalen, besonnesch zu bestëmmte Behandlungen um Liewensenn. Och d’Vertrauenspersoun ass am Gesondheetsberäich aktiv: Si vertrëtt de Patient, wann dësen seng Rechter am Zesummenhang mat sengem Gesondheetszoustand net méi selwer ausübe kann.
Dës Dokumenter bestëmmen also net automatesch, wien en Heemvertrag ënnerschreiwen oder iwwer en Ëmzuch entscheede kann. A sengem Reportage bericht RTL iwwer d’Froen, déi sech fir Fachleit a schwierege Fäll vun engem Antrëtt stellen. Et handelt sech net ëm d’Ukënnegung vun enger neier allgemenger Reegel. Fir Bewunner an hir Familljememberen ass et virun allem wichteg, d’Fro „Wou wëll ech liewen?“ net mat „Wéi eng Behandlunge wëll ech unhuelen?“ oder „Wien deelt mengem Dokter mäi Wëlle mat?“ ze verwiesselen.
Eng Persoun, déi dës Froe virbereede wëll, kann se getrennt mat hire Familljememberen an de betraffene Fachleit beschwätzen. Am Gespréich kann ee klären, wat si ënner dem Weibleiwe doheem, dem Antrëtt an eng Wunnstruktur oder dem Réckgrëff op bestëmmte Behandlungen versteet. Sou léisst sech och vermeiden, datt en Dokument, dat fir een Zweck verfaasst gouf, spéider fälschlecherweis als Äntwert op all Entscheedunge geholl gëtt.
D’Vertrauenspersoun: eng Vertriedung am Gesondheetsberäich
D’Vertrauenspersoun ass net einfach nëmmen eng Begleetpersoun, déi bei Rendez-vouse dobäi ass. Laut Guichet.lu vertrëtt si de Patient a kann seng Rechter am Gesondheetsberäich ausüben, wann hien net méi selwer iwwer Entscheedungen am Zesummenhang mat sengem Gesondheetszoustand befanne kann. Eng Begleetpersoun dogéint ënnerstëtzt déi Persoun, déi nach selwer un dësen Entscheedunge matwierkt.
D’Bestëmmung geschitt schrëftlech, mat Datum an Ënnerschrëft. Guichet.lu recommandéiert, dräi Exemplairen ze maachen: eent fir sech selwer, eent fir engem Dokter ze ginn, fir datt et an den Dossier medical kann, an eent fir déi ausgewielte Persoun. Et gëtt och geroden, mat där Persoun iwwer d’eegen Wënsch ze schwätzen: Hir Roll ass méi nëtzlech, wa si d’Wäerter an d’Virléiften kennt, déi déi betraffe Persoun respektéiert wëll wëssen. Hir virausgoend Zoustëmmung zur Bestëmmung ass laut der Prozedur, déi Guichet.lu beschreift, net obligatoresch; e Gespréich ass awer ubruecht.
D’Bestëmmung kann zu all Moment duerch e Schreiwes mat Datum an Ënnerschrëft zréckgeholl ginn. Da mussen déi Persounen informéiert ginn, déi déi al Versioun hunn, wéi déi fréier Vertrauenspersoun oder den Dokter traitant. Esou verhënnert een an der Praxis, datt iwwerholte Consignen an Dossieren oder bei de Familljememberen zeréckbleiwen.
D’Patienteverfügung hält Behandlungswënsch fest
Eng Patienteverfügung erlaabt et, am Viraus Entscheedungen zu medezinesche Behandlungen an Therapië festzehalen, besonnesch fir eng Situatioun um Liewensenn. Si ënnerscheet sech vun de Bestëmmungen um Liewensenn, déi d’Ëmstänn betreffen, an deenen eng Persoun eng Euthanasie ufroe wëllt. De Médiateur Santé präziséiert, datt dës zwee Dokumenter verschidden Zwecker hunn: D’Bestëmmungen um Liewensenn mussen bei der Commission Nationale de Contrôle et d’Évaluation registréiert ginn; fir eng Patienteverfügung oder d’Bestëmmung vun enger Vertrauenspersoun ass dës Registréierung net néideg.
De Médiateur Santé erkläert, datt de Gesondheetsdéngschtleeschter probéiert, de vermuttleche Wëlle vum Patient festzestellen, wann dësen net méi a senger Lag ass, säi Wëllen auszedrécken. Hie kann sech op eng schrëftlech Ausso, op d’Vertrauenspersoun oder op eng no Persoun stäipen. Bei engem medezineschen Noutfall kënnen déi dréngend medezinesch Moossnamen, déi d’Situatioun verlaangt, am Intressi vum Patient geholl ginn, wann säi Wëllen net festgestallt gouf. Dëse Kader gëtt de schrëftlechen Aussoen an de Wierder vun de Familljememberen eng Plaz, ouni d’Entscheedung op d’isoléiert Liese vun engem Formulaire ze reduzéieren.
Am Viraus plangen, ouni all spéider Entscheedung festzeleeën
Um drëtten Ethikdag gouf och thematiséiert, wéi eng Patienteverfügung ze interpretéieren ass, wann eng Persoun duerno Demenz entwéckelt huet. RTL beriicht iwwer den Dilemma, deen den Dokter Frank Jacob diskutéiert huet: Wéi soll een e virdru schrëftlech festgehalene Wonsch berücksichtegen, wann d’Situatioun an d’Perséinlechkeet sech verännert hunn? Dës Debatt ënnersträicht, wéi wichteg et ass, Wënsch esou kloer wéi méiglech ze formuléieren an eng Vertrauenspersoun ze wielen, déi hire Kontext versteet.
Doraus kann een net schléissen, datt eng Demenzdiagnos all Persoun entscheedungsonfäeg mécht, oder datt e Fachmann eng Patienteverfügung automatesch ignoréiere kann. D’Fro muss an der konkreter Situatioun vum Patient an am Kader vu senge Rechter behandelt ginn. Fir Familljememberen ass et sënnvoll, déi existent Dokumenter ze kennen, ze wëssen, wien se huet, an ze ënnerscheeden, wat an all Dokument ofgedeckt ass.
Déi offiziell Informatioune vu Guichet.lu erklären, wéi eng Vertrauenspersoun bestëmmt gëtt, a stellen d’Formulairen zur Verfügung. De Médiateur Santé erkläert, wéi d’Fachleit de Wëlle vum Patient ermëttelen, wann dësen en net méi ausdrécke kann. Dës Ressourcen kënnen hëllefen, e Gespréich mat de betraffene Persounen an dem Fleegeteam virzebereeden, ersetzen den Austausch awer net. De Wëlle ass méi einfach ze verstoen, wann d’Dokumenter accessibel a prezis sinn an duerch e Gespréich doriwwer ergänzt ginn, wat se bedeiten.
Referenzen
- RTL Lëtzebuerg, « Drëtten Ethikdag: Wien decidéiert, wéi ech am Alter liewen? »
- Guichet.lu, « Désignation d’une personne de confiance »
- Médiateur Santé, « Volonté (présumée) du patient »
D’Schlass vun Heesdorf, dat als Altersheem genotzt gëtt, a seng Erweiderung am Juli 2019. Symbolfoto.
